Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return

गतस्सवाहनबलस्त्वमित्यशृणवं वचः / जितदिङ्मण्डलं भूयः श्रुत्वा त्वां नगरस्थितम्

gatassavāhanabalastvamityaśṛṇavaṃ vacaḥ / jitadiṅmaṇḍalaṃ bhūyaḥ śrutvā tvāṃ nagarasthitam

Aku mendengar kata-kata bahawa engkau telah berangkat bersama bala tentera dan kenderaan perang. Lalu aku dengar lagi bahawa setelah menaklukkan segala penjuru, engkau kini berada di kota.

gataḥgone
gataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त, गम्-धातु)
FormPast passive participle (क्त) of √gam (गम्); Masculine, Nominative, Singular
sa-vāhana-balaḥwith (your) mounts/vehicles and army
sa-vāhana-balaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + vāhana (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: 'vāhanena saha balaṃ' → 'savāhanabala'; Masculine, Nominative, Singular; qualifying tvam (you)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Nominative (प्रथमा/1), Singular
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग)
aśṛṇavamI heard
aśṛṇavam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
FormImperfect (लङ्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
vacaḥthe statement/words
vacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
jita-diṅ-maṇḍalam(you) who have conquered the circle of directions
jita-diṅ-maṇḍalam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootjita (कृदन्त, जि-धातु) + diś (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: diṅmaṇḍala (दिङ्मण्डल) + jita (conquered); Neuter, Accusative, Singular; qualifying tvām
bhūyaḥagain/further
bhūyaḥ:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyaḥ (अव्यय)
FormIndeclinable adverb
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त): 'having heard'
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Accusative (द्वितीया/2), Singular
nagara-sthitamstaying in the city
nagara-sthitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnagara (प्रातिपदिक) + sthita (कृदन्त, स्था-धातु)
FormTatpuruṣa: 'nagare sthita' (situated in the city); Neuter, Accusative, Singular; qualifying tvām