Shloka 24
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
विकीर्यमाणः परितः सल्लाजकुसुमोत्करैः / पुरीमयोध्यामविशत्स्वपुरीमिव वासवः
Transliteration
vikīryamāṇaḥ paritaḥ sallājakusumotkaraiḥ / purīmayodhyāmaviśatsvapurīmiva vāsavaḥ
Translation
Ketika timbunan bunga sallāja ditabur ke segenap arah, baginda memasuki kota Ayodhyā bagaikan Vāsava (Indra) memasuki Amarāvatī, kotanya sendiri.
Word by Word
विकीर्यमाणःbeing showered (with)
विकीर्यमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-√कॄ/किर् (धातु) → विकीर्यमाण (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि वर्तमानकृदन्त (present passive participle) ‘being scattered/showered’
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
सल्लाज-कुसुम-उत्करैःwith heaps of sallāja flowers
सल्लाज-कुसुम-उत्करैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसल्लाज (प्रातिपदिक) + कुसुम (प्रातिपदिक) + उत्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; instrumental plural
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; accusative singular
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक; नगरनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; proper noun, accusative singular (apposition to ‘purīm’)
अविशत्entered
अविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√विश् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
स्व-पुरीम्his own city
स्व-पुरीम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘own city’ accusative singular
इवas if/like
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison)
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक; इन्द्रनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular