Shloka 47
Vasiṣṭha-gamana
Vasiṣṭha’s Departure / The Episode of Sagara
Devanagari script
व्रात्यतां समनुप्राप्ताः सर्ववर्णविनिन्तिताः / धिक्कृता सततं सर्वेनृशंसा निरपत्रपाः
Transliteration
vrātyatāṃ samanuprāptāḥ sarvavarṇavinintitāḥ / dhikkṛtā satataṃ sarvenṛśaṃsā nirapatrapāḥ
Translation
Mereka mencapai status Vratya (golongan terbuang), yang dicela oleh semua kasta. Mereka sentiasa dicemuh oleh semua orang, kejam dan tidak tahu malu.
Word by Word
व्रात्यताम्to outcaste status
व्रात्यताम्:
कर्म (Karma/Object of समनुप्राप्ताः)
TypeNoun
Rootव्रात्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘state of being vrātya/outcastehood’
समनुप्राप्ताःhaving reached
समनुप्राप्ताः:
कर्ता (Karta/Subject, with implied ‘they’)
TypeVerb
Rootसम्-अनु-प्र-आप् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having attained/reached’
सर्व-वर्ण-विनिन्दिताःcondemned by all social classes
सर्व-वर्ण-विनिन्दिताः:
विशेषण (Adjective of समनुप्राप्ताः/they)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक) + विनिन्दित (√निन्द्, कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘condemned by all varṇas’
धिक्fie!
धिक्:
सम्बोधन/भाव (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिपात (interjection of censure)
कृताःreviled
कृताः:
कर्ता (Karta/Subject, predicate adjective to ‘they’)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त (PPP) with धिक्-योगे: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘censured/treated with “fie”’
सततम्constantly
सततम्:
क्रियाविशेषण (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘always/constantly’
सर्वेby all
सर्वे:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘by all’
नृशंसाःcruel
नृशंसाः:
विशेषण (Adjective of ‘they’)
TypeAdjective
Rootनृशंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘cruel, wicked’
निरपत्रपाःshameless
निरपत्रपाः:
विशेषण (Adjective of ‘they’)
TypeAdjective
Rootनिर् + अपत्रप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘shameless’ (without modesty)