Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara

Devotional Hymn and Boon to the Bhargava

यस्या गर्भसमुद्भवो ह्यतिविराड्यस्यांशभूतो विराट् यन्नाभ्यंबुरुहोद्भवेन विधिनैकान्तोपदिष्टेन वै सृष्टं सर्वमिदं चराचरमयं विश्वं च यद्रोमसु ब्रह्माण्डानि विभान्ति तस्य जननी शश्वत्प्रसन्नास्तु सा

yasyā garbhasamudbhavo hyativirāḍyasyāṃśabhūto virāṭ yannābhyaṃburuhodbhavena vidhinaikāntopadiṣṭena vai sṛṣṭaṃ sarvamidaṃ carācaramayaṃ viśvaṃ ca yadromasu brahmāṇḍāni vibhānti tasya jananī śaśvatprasannāstu sā

Dari rahim-Nya lahir Ativirata, dan Virata hanyalah sebahagian daripada-Nya; dari teratai di pusat-Nya lahir Sang Vidhata yang, setelah menerima ajaran rahsia, mencipta seluruh alam yang bergerak dan tidak bergerak ini. Pada tiap helai bulu-Nya bersinar banyak brahmanda; semoga Sang Ibu kepada Yang Mahatinggi itu sentiasa berkenan.

yasyāḥof whom
yasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Ṣaṣṭhī (Gen.), Ekavacana; relative pronoun
garbha-samudbhavaḥ(one) born from (her) womb
garbha-samudbhavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgarbha (प्रातिपदिक) + samudbhava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; samāsa: garbhāt samudbhavaḥ (arising from the womb)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormNipāta; emphasis/causal particle
ati-virāṭthe exceedingly great Virāṭ
ati-virāṭ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootati (अव्यय) + virāṭ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; ‘very Virāṭ / superlatively vast’
yasyāḥof whom
yasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Ṣaṣṭhī (Gen.), Ekavacana
aṃśa-bhūtaḥhaving become a portion (of her)
aṃśa-bhūtaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṃśa (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक/kridanta)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; samāsa: aṃśaḥ bhūtaḥ (having become a part)
virāṭVirāṭ
virāṭ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvirāṭ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (n.), Ṣaṣṭhī/Prathamā? here as relative to nābhyam: Napuṃ., Prathamā (Nom.), Ekavacana; ‘which’
nābhyamfrom (his) navel
nābhyam:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Pañcamī (Abl.) Ekavacana in sense ‘from the navel’; Vedic/epic variant form
amburuha-udbhavenaby the lotus-born (Brahmā)
amburuha-udbhavena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootamburuha (प्रातिपदिक) + udbhava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā (Instr.), Ekavacana; samāsa: amburuhāt udbhavaḥ (lotus-born, i.e., Brahmā)
vidhināby Brahmā/the creator
vidhinā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Tṛtīyā (Instr.), Ekavacana; epithet of Brahmā (‘the Ordainer’)
ekānta-upadiṣṭenasecretly/privately instructed
ekānta-upadiṣṭena:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootekānta (प्रातिपदik) + upadiṣṭa (प्रातिपदik/kridanta)
FormPuṃliṅga (m.)/Nap. agreeing with vidhinā, Tṛtīyā (Instr.), Ekavacana; samāsa: ekāntena upadiṣṭaḥ (instructed in solitude/secretly)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNipāta; emphasis
sṛṣṭamcreated
sṛṣṭam:
Kriyā (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु)
FormKṛdanta (past passive participle), Napuṃsakaliṅga (n.), Prathamā (Nom.)/Dvitīyā (Acc.) Ekavacana; predicate ‘created’
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; viśeṣaṇa of idam/viśvam
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; demonstrative pronoun
carācara-mayamconsisting of the moving and unmoving
carācara-mayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcara (प्रातिपदिक) + acara (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; samāsa: carācaraṃ mayaṃ yasya (consisting of moving and unmoving beings)
viśvamuniverse
viśvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
yatwhose
yat:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (n.), Ṣaṣṭhī (Gen.), Ekavacana; relative pronoun with romasu
romasuin (his) pores/hairs
romasu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootroman (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Saptamī (Loc.), Bahuvacana; Vedic/epic locative plural ending -su
brahmāṇḍānicosmic eggs/universes
brahmāṇḍāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahma-aṇḍa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Prathamā (Nom.), Bahuvacana; samāsa: brahmaṇaḥ aṇḍāni (cosmic eggs/universes)
vibhāntishine/appear
vibhānti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√bhā (धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.)/Napuṃ., Ṣaṣṭhī (Gen.), Ekavacana; demonstrative pronoun
jananīmother
jananī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjananī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana
śaśvat-prasannāever gracious
śaśvat-prasannā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaśvat (अव्यय/प्रातिपदिक) + prasanna (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana; ‘ever’ + ‘gracious/pleased’
astumay she be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
FormLoṭ-lakāra (Imperative/benedictive), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom.), Ekavacana