Shloka 30
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
शकुनानि रणे तस्य मृत्युदौत्यकराणि च / मुक्तकेशां छिन्ननासां रुदतीं च दिगंबराम्
Transliteration
śakunāni raṇe tasya mṛtyudautyakarāṇi ca / muktakeśāṃ chinnanāsāṃ rudatīṃ ca digaṃbarām
Translation
Dalam perangnya muncul petanda seperti utusan maut; terlihat juga seorang wanita digambara, rambut terurai, hidung terpotong, menangis pilu.
Word by Word
शकुनानिomens, birds of omen
शकुनानि:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootशकुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikarana/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन
तस्यof him, his
तस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन
मृत्युदौत्यकराणिcausing the message of death
मृत्युदौत्यकराणि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृत्यु + दौत्य + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला: मृत्योः दौत्यम् (death’s message) तस्य कराणि (makers/causers)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मुक्तकेशाम्with loosened hair
मुक्तकेशाम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्त + केश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः ‘मुक्ताः केशाः यस्याः सा’ (loose-haired)
छिन्ननासाम्with a cut nose
छिन्ननासाम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootछिन्न (कृदन्त; √छिद्) + नासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारयः ‘छिन्ना नासा यस्याः सा’
रुदतीम्crying
रुदतीम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुदत् (कृदन्त; √रुद् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दिगंबराम्a naked woman (sky-clad)
दिगंबराम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootदिक् + अम्बर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः ‘दिशः अम्बरं यस्याः’ = naked (clad in the quarters)