Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors

Dharma’s Line and the Sādhyas

ब्रह्मशापेन तेजाताः पुनः स्वायंभुवे जिताः / स्वारोचिषे वै तुषिताः सत्यश्चैवोत्तमे पुनः

brahmaśāpena tejātāḥ punaḥ svāyaṃbhuve jitāḥ / svārociṣe vai tuṣitāḥ satyaścaivottame punaḥ

Kerana sumpahan Brahmā mereka kehilangan sinar tejas; lalu dalam Manvantara Svāyaṃbhuva mereka ditundukkan. Dalam Manvantara Svārociṣa mereka disebut Tuṣita, dan dalam Manvantara Uttama kembali terkenal sebagai Satya.

brahmaśāpenaby Brahmā’s curse
brahmaśāpena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbrahma-śāpa (प्रातिपदिक; components: brahman + śāpa)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः शापः)
tejātāḥborn/produced
tejātāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottejāta (प्रातिपदिक; कृदन्त from √jan with te-, past passive participle)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); क्त-प्रत्ययान्त, ‘born/produced’
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (काल/पुनरावृत्ति-वाचक अव्यय)
svāyaṃbhuvein the Svāyambhuva (period)
svāyaṃbhuve:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsvāyaṃbhuva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); ‘in/at Svāyambhuva (Manvantara)’
jitāḥconquered/overcome
jitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √ji, past passive participle)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); क्त-प्रत्ययान्त
svārociṣein the Svārociṣa (period)
svārociṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsvārociṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); ‘in Svārociṣa (Manvantara)’
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चयार्थक-अव्यय)
tuṣitāḥTuṣitas (a class of gods)
tuṣitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottuṣita (प्रातिपदिक; कृदन्त from √tuṣ, past passive participle)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); क्त-प्रत्ययान्त used as substantive (class-name)
satyaḥSatyas (a class of gods)
satyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural sense intended; form appears singular in text; understood as class-name ‘Satyas’ (देवगण)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय-अव्यय)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-अव्यय)
uttamein the Uttama (period)
uttame:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); ‘in Uttama (Manvantara)’
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormAdverb (पुनरावृत्ति-वाचक अव्यय)