Shloka 49
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः / अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते
Transliteration
brahmaṇā yajñabhākcaiva sthāne saṃpratipāditaḥ / asya śailādhirājatvaṃ suvyaktamabhilakṣyate
Translation
Brahmā telah menempatkannya pada kedudukan yang wajar sebagai penerima bahagian yajña; maka jelaslah kedaulatannya sebagai raja segala gunung.
Word by Word
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Kartṛ (कर्ता) / Instrument (करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/कर्तृ-करणे
yajñabhākthe sharer in sacrifices
yajñabhāk:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyajña-bhāj (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—यज्ञस्य भागी (bhāk = भागिन्)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
sthānein the position/place
sthāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणम्
saṃpratipāditaḥwas duly installed/appointed
saṃpratipāditaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-prati-pad (धातु)
Formभूतकाले कृदन्तः (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गाः ‘सम्-प्रति-’
asyaof this (one)
asya:
Sambandha/Genitive (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन
śailādhirājatvamthe status of being king over mountains
śailādhirājatvam:
Karma (कर्म) / Karta (कर्ता) (context-dependent)
TypeNoun
Rootśaila-adhi-rāja-tva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st)/द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषसमासः—शैलानाम् अधिराजः (king over mountains) + त्व (abstract suffix)
suvyaktamvery clearly
suvyaktam:
Kriyā-viśeṣaṇa / Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-vyakta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st)/द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः—सु + व्यक्त
abhilakṣyateis seen/appears
abhilakṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-lakṣ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘is perceived/appears’