Shloka 71
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
युगादिनिधनाश्चापि स्थापयन्तु इति द्विजाः / ततो ऽब्रवील्लोकगुरुः परमित्यभिधार यन्
Transliteration
yugādinidhanāścāpi sthāpayantu iti dvijāḥ / tato 'bravīllokaguruḥ paramityabhidhāra yan
Translation
Para dvija berkata, “Biarlah mereka juga menetapkan awal dan akhir yuga.” Lalu Sang Guru Dunia bersabda, “Peganglah ini sebagai ketetapan tertinggi.”
Word by Word
युगादिनिधनाःhaving the beginning and end of an age
युगादिनिधनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुग + आदि + निधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष: युगस्य आदिः च निधनं च येषाम् (having beginning and end of an age)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक अव्यय (also/even)
स्थापयन्तुlet (them) establish
स्थापयन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; causative sense in context ‘let them establish’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक अव्यय (quotative)
द्विजाःthe twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ततःthen
ततः:
Desha-Kala (देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘then/from there’
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
लोकगुरुःthe teacher of the world
लोकगुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: लोकस्य गुरुः (teacher of the world)
परम्the supreme (state/word)
परम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इतिas/thus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक अव्यय (quotative)
अभिधारयन्uttering/declaring
अभिधारयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि+धृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन