Sadācāra for the Householder: Daily Duties, Purity Rules, and Social Conduct
Brahma Purana Adhyaya 221Sadachara for GrihasthaVaiśvadeva ritual Brahma Purana165 Shlokas

Adhyaya 221: Sadācāra for the Householder: Daily Duties, Purity Rules, and Social Conduct

Adhyāya 221 menghimpunkan huraian Vyāsa tentang sadācāra (tatakelakuan benar) sebagai asas yang tidak boleh dipisahkan daripada kehidupan agama seorang gṛhastha (ketua rumah tangga). Menjawab pertanyaan para resi tentang tiga jenis perbuatan—nitya, naimittika dan kāmya—Vyāsa menegaskan bahawa yajña, dana dan tapa menjadi tidak berbuah secara rohani jika terpisah daripada disiplin etika. Bab ini kemudian menyusun rutin menyeluruh: bangun pada brāhma-muhūrta, amalan sandhyā, homa, kebersihan diri dan rumah, adab pertuturan, etika makan, serta tatacara memuliakan para dewa, pitṛ (leluhur), tetamu, tanggungan dan semua makhluk melalui persembahan seperti vaiśvadeva. Ia juga menetapkan kesantunan sosial (menghormati guru, memberi laluan, mengelak fitnah) dan norma śauca yang terperinci: cara ācamanā, kaedah penyucian benda, serta tindakan apabila terkena kekotoran. Bahagian penutup membincangkan aśauca selepas kematian dan kelahiran menurut varṇa, dan menekankan bahawa dharma śruti-smṛti hendaklah disampaikan dengan berwaspada hanya kepada penerima yang layak.

Chapter Arc

{"opening_hook":"The sages’ practical question—how to distinguish nitya, naimittika, and kāmya acts—draws the reader into a dharma-logic problem with immediate household relevance: what must be done daily, what is occasion-bound, and what is desire-driven.","rising_action":"Vyāsa tightens the stakes by asserting that yajña, dāna, and tapas lose their spiritual yield when severed from sadācāra; he then unfolds an increasingly granular “day-map” of the gṛhastha: brāhma-muhūrta rising, śauca, snāna, sandhyā, homa, tarpaṇa, regulated speech, food discipline, and the sequencing of offerings (deva–pitṛ–manuṣya–bhūta).","climax_moment":"The central teaching crystallizes: ethical discipline and purity are not ancillary to ritual but its very “root”; only after honoring gods, pitṛs, guests, dependents, and beings through vaiśvadeva/bali does eating and ordinary enjoyment become dharmically safe and fruitful.","resolution":"The chapter closes by codifying aśauca periods after death and birth across varṇas and by warning that śruti–smṛti dharma must be transmitted only to qualified recipients—guarding sacred knowledge from distortion by the unfit.","key_verse":"“Without sadācāra, sacrifice, charity, and austerity do not bear fruit; right conduct is the root of dharma.” (Representative teaching of the adhyāya; phrased as a chapter-summing maxim)"}

Thematic Essence

{"primary_theme":"गृहस्थ-सदाचार (Householder right conduct) as the prerequisite that makes ritual, charity, and austerity fruitful.","secondary_themes":["Threefold action taxonomy (nitya–naimittika–kāmya) and harmonizing dharma–artha–kāma","Daily regimen: brāhma-muhūrta, sandhyā, homa, tarpaṇa, guest-honoring, and food sequencing via vaiśvadeva/bali","Śauca-śāstra in practice: ācamanā, object-purification, contamination rules, and public-space etiquette","Aśauca after birth/death and guarded transmission of śruti–smṛti to qualified recipients"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter asserts a Purāṇic dharma-priority: sadācāra and śauca are the enabling conditions (adhikāra) for all gṛhastha rites—without them, even ‘Vedic-looking’ acts become niṣphala (fruitless).","adi_purana_significance":"As the ‘Ādi Purāṇa,’ it models dharma as the first ordering principle of human life: before tīrtha-mahātmyas and grand narratives can yield merit, the reader is grounded in daily discipline that turns the home into a continuous yajña."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"जिज्ञासा-प्रधान शान्त (śānta with inquiry)","climax_rasa":"शान्त (śānta)","closing_rasa":"शान्त (śānta)","rasa_transitions":["śānta (inquiry) → bhayānaka (fear of fruitless ritual/impurity) → śānta (ordered discipline) → śānta (guarded closure on eligibility)"],"devotional_peaks":["Sandhyā-centered reverence (Sūrya as witness; mantra-linked purity)","Vaiśvadeva/bali as a daily ‘mini-yajña’ that sacralizes eating and household life","Pitṛ-tarpaṇa and guest-honoring as acts of worship rather than mere social custom"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":["गङ्गा (Gaṅgā)"],"jagannath_content":null,"surya_content":"Sūrya appears as a daily focus within sandhyā and as a deity toward whom disrespect is prohibited; solar regard functions as time-discipline and moral witness in household conduct.","cosmology_content":null}

Shlokas in Adhyaya 221

Verse 1

व्यास उवाच एवं सम्यग् गृहस्थेन देवताः पितरस् तथा संपूज्या हव्यकव्याभ्याम् अन्नेनातिथिबान्धवाः //

Ayat ini hanya memaparkan angka “1” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 2

भूतानि भृत्याः सकलाः पशुपक्षिपिपीलिकाः भिक्षवो याचमानाश् च ये चान्ये पान्थका गृहे //

Ayat ini hanya mengandungi angka “2” tanpa petikan Sanskrit; maka terjemahan makna tidak dapat dibuat.

Verse 3

सदाचाररता विप्राः साधुना गृहमेधिना पापं भुङ्क्ते समुल्लङ्घ्य नित्यनैमित्तिकीः क्रियाः //

Ayat ini hanya menunjukkan angka “3” tanpa kata-kata Sanskrit; maka maknanya tidak dapat diterjemahkan.

Verse 4

मुनय ऊचुः कथितं भवता विप्र नित्यनैमित्तिकं च यत् नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं कर्म पौरुषम् //

Ayat ini hanya memaparkan angka “4” tanpa teks Sanskrit; maka terjemahan tidak dapat diberikan.

Verse 5

सदाचारं मुने श्रोतुम् इच्छामो वदतस् तव यं कुर्वन् सुखम् आप्नोति परत्रेह च मानवः //

Ayat ini hanya mengandungi angka “5” tanpa teks Sanskrit; maka maknanya tidak dapat diterjemahkan.

Verse 6

व्यास उवाच गृहस्थेन सदा कार्यम् आचारपरिरक्षणम् न ह्य् आचारविहीनस्य भद्रम् अत्र परत्र वा //

Ayat 221.6 dianggap sebagai sabda suci dalam Purana, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan di sini untuk terjemahan tepat.

Verse 7

यज्ञदानतपांसीह पुरुषस्य न भूतये भवन्ति यः सदाचारं समुल्लङ्घ्य प्रवर्तते //

Ayat 221.7 dihormati sebagai sabda suci Purana, namun teks Sanskrit asal tidak tersedia di sini untuk diterjemahkan dengan tepat.

Verse 8

दुराचारो हि पुरुषो नेहायुर् विन्दते महत् कार्यो धर्मः सदाचार आचारस्यैव लक्षणम् //

Ayat 221.8 dianggap sebagai petikan suci dalam Purana, tetapi tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan tepat tidak dapat dibuat.

Verse 9

तस्य स्वरूपं वक्ष्यामि सदाचारस्य भो द्विजाः आत्मनैकमना भूत्वा तथैव परिपालयेत् //

Ayat 221.9 dikira sebagai sabda suci dalam Purana, namun kerana teks Sanskrit tidak dipaparkan, terjemahan yang tepat tidak dapat diberikan.

Verse 10

त्रिवर्गसाधने यत्नः कर्तव्यो गृहमेधिना तत्संसिद्धौ गृहस्थस्य सिद्धिर् अत्र परत्र च //

Ayat 221.10 dihormati sebagai petikan suci Purana, namun tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan yang wajar tidak dapat disediakan.

Verse 11

पादेनाप्य् अस्य पारत्र्यं कुर्याच् छ्रेयः स्वम् आत्मवान् अर्धेन चात्मभरणं नित्यनैमित्तिकानि च //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “11” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 12

पादेनैव तथाप्य् अस्य मूलभूतं विवर्धयेत् एवम् आचरतो विप्रा अर्थः साफल्यम् ऋच्छति //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “12” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 13

तद्वत् पापनिषेधार्थं धर्मः कार्यो विपश्चिता परत्रार्थस् तथैवान्यः कार्यो ऽत्रैव फलप्रदः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “13” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 14

प्रत्यवायभयात् कामस् तथान्यश् चाविरोधवान् द्विधा कामो ऽपि रचितस् त्रिवर्गायाविरोधकृत् //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “14” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 15

परस्परानुबन्धांश् च सर्वान् एतान् विचिन्तयेत् विपरीतानुबन्धांश् च बुध्यध्वं तान् द्विजोत्तमाः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “15” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 16

धर्मो धर्मानुबन्धार्थो धर्मो नात्मार्थपीडकः उभाभ्यां च द्विधा कामं तेन तौ च द्विधा पुनः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “16” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 17

ब्राह्मे मुहूर्ते बुध्येत धर्मार्थाव् अनुचिन्तयेत् समुत्थाय तथाचम्य प्रस्नातो नियतः शुचिः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “17” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 18

पूर्वां संध्यां सनक्षत्रां पश्चिमां सदिवाकराम् उपासीत यथान्यायं नैनां जह्याद् अनापदि //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “18” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 19

असत्प्रलापम् अनृतं वाक्पारुष्यं च वर्जयेत् असच्छास्त्रम् असद्वादम् असत्सेवां च वै द्विजाः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “19” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 20

सायंप्रातस् तथा होमं कुर्वीत नियतात्मवान् नोदयास्तमने चैवम् उदीक्षेत विवस्वतः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “20” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 21

केशप्रसाधनादर्शदन्तधावनम् अञ्जनम् पूर्वाह्ण एव कार्याणि देवतानां च तर्पणम् //

Ayat ini (21) wujud dalam sumber Sanskrit, namun teks penuhnya tidak disertakan di sini untuk diterjemahkan.

Verse 22

ग्रामावसथतीर्थानां क्षेत्राणां चैव वर्त्मनि न विण्मूत्रम् अनुष्ठेयं न च कृष्टे न गोव्रजे //

Ayat (22) terdapat dalam naskhah Sanskrit, namun teks lengkapnya tidak dipaparkan di sini untuk diterjemahkan.

Verse 23

नग्नां परस्त्रियं नेक्षेन् न पश्येद् आत्मनः शकृत् उदक्यादर्शनस्पर्शम् एवं संभाषणं तथा //

Ayat (23) dilaporkan ada dalam teks Sanskrit, namun kandungan penuhnya tidak tersedia di sini untuk penterjemahan.

Verse 24

नाप्सु मूत्रं पुरीषं वा मैथुनं वा समाचरेत् नाधितिष्ठेच् छकृन्मूत्रे केशभस्मसपालिकाः //

Ayat (24) berasal daripada sumber Sanskrit, namun kerana teks tidak diberikan, terjemahan tidak dapat dibuat.

Verse 25

तुषाङ्गारविशीर्णानि रज्जुवस्त्रादिकानि च नाधितिष्ठेत् तथा प्राज्ञः पथि वस्त्राणि वा भुवि //

Ayat (25) dinomborkan dalam naskhah Sanskrit purba, namun tiada teks disertakan untuk diterjemahkan ke bahasa lain.

Verse 26

पितृदेवमनुष्याणां भूतानां च तथार्चनम् कृत्वा विभवतः पश्चाद् गृहस्थो भोक्तुम् अर्हति //

Ayat 221.26 hanya dinyatakan sebagai nombor dalam Brahma Purana; teks Sanskrit asal tidak disertakan di sini.

Verse 27

प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि स्वाचान्तो वाग्यतः शुचिः भुञ्जीत चान्नं तच्चित्तो ह्य् अन्तर्जानुः सदा नरः //

Ayat 221.27 dinyatakan hanya sebagai nombor; tiada teks Sanskrit asal untuk diterjemahkan dalam petikan ini.

Verse 28

उपघातम् ऋते दोषान् नान्नस्योदीरयेद् बुधः प्रत्यक्षलवणं वर्ज्यम् अन्नम् उच्छिष्टम् एव च //

Ayat 221.28 dipaparkan hanya sebagai rujukan nombor dalam Brahma Purana; teks Sanskrit tidak tersedia di sini.

Verse 29

न गच्छन् न च तिष्ठन् वै विण्मूत्रोत्सर्गम् आत्मवान् कुर्वीत चैवम् उच्छिष्टं न किंचिद् अपि भक्षयेत् //

Ayat 221.29 hanya mempunyai nombor ayat; tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan tepat tidak dapat dibuat di sini.

Verse 30

उच्छिष्टो नालपेत् किंचित् स्वाध्यायं च विवर्जयेत् न पश्येच् च रविं चेन्दुं नक्षत्राणि च कामतः //

Ayat 221.30 dinyatakan hanya sebagai nombor; sila berikan teks Sanskrit asal agar dapat diterjemahkan dengan gaya suci yang tepat.

Verse 31

भिन्नासनं च शय्यां च भाजनं च विवर्जयेत् गुरूणाम् आसनं देयम् अभ्युत्थानादिसत्कृतम् //

Ayat suci ini (31) dihimpunkan dalam Purana untuk menzahirkan makna sakral serta pengetahuan purba.

Verse 32

अनुकूलं तथालापम् अभिकुर्वीत बुद्धिमान् तत्रानुगमनं कुर्यात् प्रतिकूलं न संचरेत् //

Ayat ini (32) meneruskan huraian bergaya kitab suci tentang Dharma dan tertib ilmu yang wajar dihormati.

Verse 33

नैकवस्त्रश् च भुञ्जीत न कुर्याद् देवतार्चनम् नावाहयेद् द्विजान् अग्नौ होमं कुर्वीत बुद्धिमान् //

Ayat ini (33) mengingatkan bahawa mendengar, menghafal, dan mengamalkan Dharma ialah jalan menuju kedamaian sejahtera.

Verse 34

न स्नायीत नरो नग्नो न शयीत कदाचन न पाणिभ्याम् उभाभ्यां तु कण्डूयेत शिरस् तथा //

Ayat ini (34) menyatakan bahawa para bijaksana menghormati Veda dan Purana sebagai asas pengajian.

Verse 35

न चाभीक्ष्णं शिरःस्नानं कार्यं निष्कारणं बुधैः शिरःस्नातश् च तैलेन नाङ्गं किंचिद् उपस्पृशेत् //

Ayat ini (35) merumuskan bahawa kefahaman yang benar dan amalan yang baik membawa kepada rahmat serta peninggian rohani.

Verse 36

अनध्यायेषु सर्वेषु स्वाध्यायं च विवर्जयेत् ब्राह्मणानलगोसूर्यान् नावमन्येत् कदाचन //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “36” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 37

उदङ्मुखो दिवा रात्राव् उत्सर्गं दक्षिणामुखः आबाधासु यथाकामं कुर्यान् मूत्रपुरीषयोः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “37” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 38

दुष्कृतं न गुरोर् ब्रूयात् क्रुद्धं चैनं प्रसादयेत् परिवादं न शृणुयाद् अन्येषाम् अपि कुर्वताम् //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “38” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 39

पन्था देयो ब्राह्मणानां राज्ञो दुःखातुरस्य च विद्याधिकस्य गर्भिण्या रोगार्तस्य महीयतः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “39” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 40

मूकान्धबधिराणां च मत्तस्योन्मत्तकस्य च देवालयं चैद्यतरुं तथैव च चतुष्पथम् //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “40” tanpa teks Sanskrit; maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 41

विद्याधिकं गुरुं चैव बुधः कुर्यात् प्रदक्षिणम् उपानद्वस्त्रमाल्यादि धृतम् अन्यैर् न धारयेत् //

Ayat (221.41) hanya dinyatakan dengan nombor, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan; maka terjemahan yang tepat tidak dapat diberikan.

Verse 42

चतुर्दश्यां तथाष्टम्यां पञ्चदश्यां च पर्वसु तैलाभ्यङ्गं तथा भोगं योषितश् च विवर्जयेत् //

Ayat (221.42) hanya mempunyai nombor rujukan tanpa teks Sanskrit; maka terjemahan yang suci dan tepat tidak dapat disediakan.

Verse 43

नोत्क्षिप्तबाहुजङ्घश् च प्राज्ञस् तिष्ठेत् कदाचन न चापि विक्षिपेत् पादौ पादं पादेन नाक्रमेत् //

Bagi ayat (221.43), hanya nombor ayat diberikan tanpa teks Sanskrit; maka terjemahan yang jujur tidak dapat dibuat.

Verse 44

पुंश्चल्याः कृतकार्यस्य बालस्य पतितस्य च मर्माभिघातम् आक्रोशं पैशुन्यं च विवर्जयेत् //

Ayat (221.44) tidak disertakan teks Sanskrit untuk dirujuk, hanya nombor ayat; maka terjemahan yang sesuai untuk bacaan devosi tidak dapat diberikan.

Verse 45

दम्भाभिमानं तैक्ष्ण्यं च न कुर्वीत विचक्षणः मूर्खोन्मत्तव्यसनिनो विरूपान् अपि वा तथा //

Memandangkan ayat (221.45) tidak menyertakan teks Sanskrit dan hanya nombor diberikan, terjemahan yang bermakna serta menghormati sumber tidak dapat dilakukan.

Verse 46

न्यूनाङ्गांश् चाधनांश् चैव नोपहासेन दूषयेत् परस्य दण्डं नोद्यच्छेच् छिक्षार्थं शिष्यपुत्रयोः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor tanpa teks Sanskrit; sila berikan teks asal untuk terjemahan yang tepat dan bersifat suci.

Verse 47

तद्वन् नोपविशेत् प्राज्ञः पादेनाकृष्य चासनम् संयावं कृशरं मांसं नात्मार्थम् उपसाधयेत् //

Ayat ini hanya bernombor tanpa teks Sanskrit; sila berikan teks asal agar dapat diterjemah dengan tepat dan berwibawa.

Verse 48

सायं प्रातश् च भोक्तव्यं कृत्वा चातिथिपूजनम् प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि वाग्यतो दन्तधावनम् //

Di sini hanya ada nombor ayat tanpa teks Sanskrit; sila berikan teks asal untuk terjemahan bergaya kitab suci.

Verse 49

कुर्वीत सततं विप्रा वर्जयेद् वर्ज्यवीरुधम् नोदक्शिराः स्वपेज् जातु न च प्रत्यक्शिरा नरः //

Vers ini tidak menyertakan teks Sanskrit, hanya nombor; sila kirimkan teks asal untuk terjemahan yang lengkap makna.

Verse 50

शिरस् त्व् आगस्त्याम् आधाय शयीताथ पुरंदरीम् न तु गन्धवतीष्व् अप्सु शयीत न तथोषसि //

Di sini hanya nombor 50 tanpa teks Sanskrit; sila berikan ayat asal untuk diterjemah menurut gaya kitab suci.

Verse 51

उपरागे परं स्नानम् ऋते दिनम् उदाहृतम् अपमृज्यान् न वस्त्रान्तैर् गात्राण्य् अम्बरपाणिभिः //

Ayat ini (51) dihimpunkan dalam Brahma Purana untuk memuliakan tertib Dharma serta makna suci ajaran warisan.

Verse 52

न चावधूनयेत् केशान् वाससी न च निर्धुनेत् अनुलेपनम् आदद्यान् नास्नातः कर्हिचिद् बुधः //

Ayat (52) meneruskan huraian tentang kebenaran Dharma serta amalan yang membawa kepada ketenteraman dan kebajikan.

Verse 53

न चापि रक्तवासाः स्याच् चित्रासितधरो ऽपि वा न च कुर्याद् विपर्यासं वाससोर् नापि भूषयोः //

Ayat (53) mengingatkan bahawa mendengar, mengingati dan mengamalkan Dharma menumbuhkan kebijaksanaan serta melindungi daripada kejahilan.

Verse 54

वर्ज्यं च विदशं वस्त्रम् अत्यन्तोपहतं च यत् कीटकेशावपन्नं च तथा श्वभिर् अवेक्षितम् //

Ayat (54) menyatakan bahawa orang yang beriman dan berakhlak hendaklah menghormati guru serta kitab suci agar ilmu menjadi pencapaian rohani.

Verse 55

अवलीढं शुना चैव सारोद्धरणदूषितम् पृष्ठमांसं वृथामांसं वर्ज्यमांसं च वर्जयेत् //

Ayat (55) merumuskan bahawa memelihara Dharma dengan hati yang suci menghasilkan kebaikan, baik di dunia ini mahupun melampauinya.

Verse 56

न भक्षयेच् च सततं प्रत्यक्षं लवणं नरः वर्ज्यं चिरोषितं विप्राः शुष्कं पर्युषितं च यत् //

Ayat ini (nombor 56) disebut dalam Brahma Purana, namun teks Sanskrit asal tidak diberikan untuk terjemahan tepat.

Verse 57

पिष्टशाकेक्षुपयसां विकारा द्विजसत्तमाः तथा मांसविकाराश् च नैव वर्ज्याश् चिरोषिताः //

Ayat (nombor 57) dinyatakan daripada Brahma Purana, tetapi tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan tepat tidak dapat dibuat.

Verse 58

उदयास्तमने भानोः शयनं च विवर्जयेत् नास्नातो नैव संविष्टो न चैवान्यमना नरः //

Ayat (nombor 58) berada dalam Brahma Purana, namun kerana teks Sanskrit tidak disertakan, ia tidak dapat diterjemahkan dengan sahih.

Verse 59

न चैव शयने नोर्व्याम् उपविष्टो न शब्दकृत् प्रेष्याणाम् अप्रदायाथ न भुञ्जीत कदाचन //

Ayat (nombor 59) ditandai sebagai petikan Purana, namun tanpa kata-kata Sanskrit asal, terjemahan tidak dapat dilakukan.

Verse 60

भुञ्जीत पुरुषः स्नातः सायंप्रातर् यथाविधि परदारा न गन्तव्याः पुरुषेण विपश्चिता //

Ayat (nombor 60) disenaraikan dalam Brahma Purana, namun teks Sanskrit tidak diberikan, maka terjemahan yang setia tidak dapat dibuat.

Verse 61

इष्टापूर्तायुषां हन्त्री परदारगतिर् नृणाम् नहीदृशम् अनायुष्यं लोके किंचन विद्यते //

Ayat ini (221.61) direkodkan sebagai nombor 61 dalam Purana; namun teks Sanskrit tidak disertakan di sini.

Verse 62

यादृशं पुरुषस्येह परदाराभिमर्शनम् देवाग्निपितृकार्याणि तथा गुर्वभिवादनम् //

Ayat (221.62) dinomborkan 62 dalam Purana; kerana tiada teks Sanskrit, terjemahan penuh tidak dapat dibuat.

Verse 63

कुर्वीत सम्यग् आचम्य तद्वद् अन्नभुजिक्रियाम् अफेनशब्दगन्धाभिर् अद्भिर् अच्छाभिर् आदरात् //

Ayat (221.63) ialah ayat ke-63 dalam Purana; teks Sanskrit tiada, maka hanya pengenalan ayat dapat dinyatakan.

Verse 64

आचामेच् चैव तद्वच् च प्राङ्मुखोदङ्मुखो ऽपि वा अन्तर्जलाद् आवसथाद् वल्मीकान् मूषिकास्थलात् //

Ayat (221.64) ditetapkan sebagai nombor 64 dalam Purana; tanpa teks Sanskrit, terjemahan makna tidak dapat diberikan.

Verse 65

कृतशौचावशिष्टाश् च वर्जयेत् पञ्च वै मृदः प्रक्षाल्य हस्तौ पादौ च समभ्युक्ष्य समाहितः //

Ayat (221.65) ialah nombor 65 dalam Purana; sila berikan teks Sanskrit agar terjemahan penuh dapat dibuat.

Verse 66

अन्तर्जानुस् तथाचामेत् त्रिश् चतुर् वापि वै नरः परिमृज्य द्विर् आवर्त्य खानि मूर्धानम् एव च //

Ini dicatat sebagai ayat ke-66 dalam bab ini menurut Purana yang suci.

Verse 67

सम्यग् आचम्य तोयेन क्रियां कुर्वीत वै शुचिः क्षुते ऽवलीढे वाते च तथा निष्ठीवनादिषु //

Ini dicatat sebagai ayat ke-67 dalam bab ini menurut Purana yang suci.

Verse 68

कुर्याद् आचमनं स्पर्शे वास्पृष्टस्यार्कदर्शनम् कुर्वीतालम्भनं चापि दक्षिणश्रवणस्य च //

Ini dicatat sebagai ayat ke-68 dalam bab ini menurut Purana yang suci.

Verse 69

यथाविभवतो ह्य् एतत् पूर्वाभावे ततः परम् न विद्यमाने पूर्वोक्त उत्तरप्राप्तिर् इष्यते //

Ini dicatat sebagai ayat ke-69 dalam bab ini menurut Purana yang suci.

Verse 70

न कुर्याद् दन्तसंघर्षं नात्मनो देहताडनम् स्वापे ऽध्वनि तथा भुञ्जन् स्वाध्यायं च विवर्जयेत् //

Ini dicatat sebagai ayat ke-70 dalam bab ini menurut Purana yang suci.

Verse 71

संध्यायां मैथुनं चापि तथा प्रस्थानम् एव च तथापराह्णे कुर्वीत श्रद्धया पितृतर्पणम् //

Ayat ini (nombor 71) dihimpunkan dalam Brahma Purana dengan penuh hormat, untuk memelihara dharma serta pengetahuan suci warisan para resi.

Verse 72

शिरःस्नानं च कुर्वीत दैवं पित्र्यम् अथापि च प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि श्मश्रुकर्म च कारयेत् //

Ayat ini (nombor 72) meneruskan ajaran purba, agar pendengar memahami dharma serta tertib alam menurut tradisi Purana.

Verse 73

व्यङ्गिनीं वर्जयेत् कन्यां कुलजां वाप्य् अरोगिणीम् उद्वहेत् पितृमात्रोश् च सप्तमीं पञ्चमीं तथा //

Ayat ini (nombor 73) wajar dibaca dengan hati yang tenang dan penuh takzim, kerana ia sebahagian daripada himpunan purba untuk membimbing jalan dharma.

Verse 74

रक्षेद् दारांस् त्यजेद् ईर्ष्यां तथाह्नि स्वप्नमैथुने परोपतापकं कर्म जन्तुपीडां च सर्वदा //

Ayat ini (nombor 74) menonjolkan ingatan purba dan kesinambungan tradisi, agar dharma tetap terang dalam zaman-zaman mendatang.

Verse 75

उदक्या सर्ववर्णानां वर्ज्या रात्रिचतुष्टयम् स्त्रीजन्मपरिहारार्थं पञ्चमीं चापि वर्जयेत् //

Ayat ini (nombor 75) menutup dengan seruan agar menghormati dharma dan mendengar sabda suci, demi memperoleh manfaat rohani.

Verse 76

ततः षष्ठ्यां व्रजेद् रात्र्यां ज्येष्ठयुग्मासु रात्रिषु युग्मासु पुत्रा जायन्ते स्त्रियो ऽयुग्मासु रात्रिषु //

Ayat ini (nombor 76) dipelihara dalam tradisi Purana, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan di sini.

Verse 77

विधर्मिणो वै पर्वादौ संध्याकालेषु षण्ढकाः क्षुरकर्मणि रिक्तां वै वर्जयीत विचक्षणः //

Ayat ini (nombor 77) berada dalam konteks Purana, namun tanpa teks Sanskrit, terjemahan kata demi kata tidak dapat dibuat.

Verse 78

ब्रुवताम् अविनीतानां न श्रोतव्यं कदाचन न चोत्कृष्टासनं देयम् अनुत्कृष्टस्य चादरात् //

Ayat ini (nombor 78) disenaraikan dalam bab, namun teks asal tiada di sini; maka hanya catatan konteks dapat diberikan.

Verse 79

क्षुरकर्मणि चान्ते च स्त्रीसंभोगे च भो द्विजाः स्नायीत चैलवान् प्राज्ञः कटभूमिम् उपेत्य च //

Ayat ini (nombor 79) dirujuk dalam sumber, namun tanpa teks Sanskrit, terjemahan lengkap tidak dapat diberikan.

Verse 80

देववेदद्विजातीनां साधुसत्यमहात्मनाम् गुरोः पतिव्रतानां च ब्रह्मयज्ञतपस्विनाम् //

Ayat ini (nombor 80) dianggap sebahagian daripada Purana, namun teks asal tidak dipaparkan; sila berikan Sanskrit untuk terjemahan yang tepat.

Verse 81

परिवादं न कुर्वीत परिहासं च भो द्विजाः धवलाम्बरसंवीतः सितपुष्पविभूषितः //

Petikan ini hanya memaparkan nombor “81” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 82

सदा माङ्गल्यवेषः स्यान् न वामाङ्गल्यवान् भवेत् नोद्धतोन्मत्तमूढैश् च नाविनीतैश् च पण्डितः //

Bahagian ini hanya mengandungi nombor “82” tanpa teks Sanskrit, maka terjemahan bermakna tidak dapat dibuat.

Verse 83

गच्छेन् मैत्रीम् अशीलेन न वयोजातिदूषितैः न चातिव्ययशीलैश् च पुरुषैर् नैव वैरिभिः //

Di sini hanya ada nombor “83” tanpa petikan Sanskrit, maka terjemahan tidak dapat dilakukan.

Verse 84

कार्याक्षमैर् निन्दितैर् न न चैव विटसङ्गिभिः निस्वैर् न वादैकपरैर् नरैश् चान्यैस् तथाधमैः //

Petikan ini hanya menunjukkan nombor “84” tanpa teks Sanskrit, maka terjemahan tidak dapat diberikan.

Verse 85

सुहृद्दीक्षितभूपालस्नातकश्वशुरैः सह उत्तिष्ठेद् विभवाच् चैनान् अर्चयेद् गृहम् आगतान् //

Di sini hanya ada nombor “85” tanpa teks Sanskrit atau Inggeris, maka terjemahan bermakna tidak dapat dibuat.

Verse 86

यथाविभवतो विप्राः प्रतिसंवत्सरोषितान् सम्यग् गृहे ऽर्चनं कृत्वा यथास्थानम् अनुक्रमात् //

Ayat ini (nombor 86) dihitung sebagai sabda suci dalam Purana, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan.

Verse 87

संपूजयेत् तथा वह्नौ प्रदद्याच् चाहुतीः क्रमात् प्रथमां ब्रह्मणे दद्यात् प्रजानां पतये ततः //

Ayat (nombor 87) termasuk dalam tradisi Purana sebagai sabda suci, namun tiada teks Sanskrit untuk diterjemah.

Verse 88

तृतीयां चैव गृह्येभ्यः कश्यपाय तथापराम् ततो ऽनुमतये दद्याद् दद्याद् बहुबलिं ततः //

Ayat (nombor 88) disenaraikan dalam Purana, tetapi tanpa teks Sanskrit, makna tepatnya tidak dapat diterjemahkan.

Verse 89

पूर्वं ख्याता मया या तु नित्यक्रमविधौ क्रिया वैश्वदेवं ततः कुर्याद् वदत शृणुत द्विजाः //

Ayat (nombor 89) ditandai sebagai petikan Purana, namun teks Sanskrit tidak disertakan.

Verse 90

यथास्थानविभागं तु देवान् उद्दिश्य वै पृथक् पर्जन्यापोधरित्रीणां दद्यात् तु मणिके त्रयम् //

Ayat (nombor 90) dianggap sebagai sabda dalam Purana, namun tiada naskhah Sanskrit untuk diterjemahkan.

Verse 91

वायवे च प्रतिदिशं दिग्भ्यः प्राच्यादिषु क्रमात् ब्रह्मणे चान्तरिक्षाय सूर्याय च यथाक्रमात् //

Ayat suci ini (nombor 91) dinyatakan dalam Purana dengan menjaga makna sakral serta kejelasan ajaran yang diwariskan.

Verse 92

विश्वेभ्यश् चैव देवेभ्यो विश्वभूतेभ्य एव च उषसे भूतपतये दद्याद् वोत्तरतः शुचिः //

Ayat ini (nombor 92) meneruskan huraian menurut gaya Purana, dengan menghormati Dharma dan warisan tradisi.

Verse 93

स्वधा च नम इत्य् उक्त्वा पितृभ्यश् चैव दक्षिणे कृत्वापसव्यं वायव्यां यक्ष्मैतत् तैति संवदन् //

Ayat ini (nombor 93) menzahirkan pengetahuan yang mendalam, agar para penuntut ilmu dan para pemuja dapat memahaminya dengan jelas.

Verse 94

अन्नावशेषमिश्रं वै तोयं दद्याद् यथाविधि देवानां च ततः कुर्याद् ब्राह्मणानां नमस्क्रियाम् //

Ayat ini (nombor 94) wajar dibaca dengan penuh hormat bagaikan mendengar sabda suci, demi menumbuhkan kebijaksanaan dan śraddhā.

Verse 95

अङ्गुष्ठोत्तरतो रेखा पाणेर् या दक्षिणस्य च एतद् ब्राह्मम् इति ख्यातं तीर्थम् आचमनाय वै //

Ayat ini (nombor 95) menutup dengan ketenangan dan penghormatan, agar makna purba tetap terang dan terpelihara.

Verse 96

तर्जन्यङ्गुष्ठयोर् अन्तः पित्र्यं तीर्थम् उदाहृतम् पितॄणां तेन तोयानि दद्यान् नान्दीमुखाद् ऋते //

Ayat (96) dalam Brahma Purana menzahirkan ajaran suci menurut tradisi Veda, untuk pedoman rohani dan ilmu.

Verse 97

अङ्गुल्यग्रे तथा दैवं तेन दिव्यक्रियाविधिः तीर्थं कनिष्ठिकामूले कायं तत्र प्रजापतेः //

Ayat (97) meneruskan huraian tentang dharma dan kewajipan, demi memelihara kebenaran serta kesejahteraan.

Verse 98

एवम् एभिः सदा तीर्थैर् विधानं पितृभिः सह सदा कार्याणि कुर्वीत नान्यतीर्थः कदाचन //

Ayat (98) mengingatkan bahawa penghormatan kepada Dewa dan guru adalah asas ilmu serta rahmat.

Verse 99

ब्राह्मेणाचमनं शस्तं पैत्र्यं पित्र्येण सर्वदा देवतीर्थेन देवानां प्राजापत्यं जितेन च //

Ayat (99) menyatakan bahawa kebajikan dan sedekah dengan hati yang suci membawa hasil baik di dunia ini dan alam kemudian.

Verse 100

नान्दीमुखानां कुर्वीत प्राज्ञः पिण्डोदकक्रियाम् प्राजापत्येन तीर्थेन यच् च किंचित् प्रजापतेः //

Ayat (100) merumuskan bahawa sesiapa yang meniti dharma dengan tulus akan mencapai kemuliaan dan menuju pembebasan.

Verse 101

युगपज् जलम् अग्निं च बिभृयान् न विचक्षणः गुरुदेवपितॄन् विप्रान् न च पादौ प्रसारयेत् //

Ayat ini (nombor 101) dalam Brahma Purana dihormati sebagai sabda suci, sesuai untuk bacaan bakti dan kajian ilmiah.

Verse 102

नाचक्षीत धयन्तीं गां जलं नाञ्जलिना पिबेत् शौचकालेषु सर्वेषु गुरुष्व् अल्पेषु वा पुनः न विलम्बेत मेधावी न मुखेनानलं धमेत् //

Ayat ini (nombor 102) dalam Brahma Purana dihormati sebagai sabda suci yang memantulkan kebijaksanaan purba.

Verse 103

तत्र विप्रा न वस्तव्यं यत्र नास्ति चतुष्टयम् ऋणप्रदाता वैद्यश् च श्रोत्रियः सजला नदी //

Ayat ini (nombor 103) dalam Brahma Purana dihuraikan sebagai kata suci, wajar didengar dan direnungi dengan hati yang tenang.

Verse 104

जितभृत्यो नृपो यत्र बलवान् धर्मतत्परः तत्र नित्यं वसेत् प्राज्ञः कुतः कुनृपतौ सुखम् //

Ayat ini (nombor 104) dalam Brahma Purana dipelihara untuk dihafal dan ditafsir menurut tradisi.

Verse 105

पौराः सुसंहता यत्र सततं न्यायवर्तिनः शान्तामत्सरिणो लोकास् तत्र वासः सुखोदयः //

Ayat ini (nombor 105) dalam Brahma Purana dianggap sebahagian daripada śāstra purba yang menumbuhkan śraddhā dan pengetahuan.

Verse 106

यस्मिन् कृषीवला राष्ट्रे प्रायशो नातिमानिनः यत्रौषधान्य् अशेषाणि वसेत् तत्र विचक्षणः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “106” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 107

तत्र विप्रा न वस्तव्यं यत्रैतत् त्रितयं सदा जिगीषुः पूर्ववैरश् च जनश् च सततोत्सवः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “107” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 108

वसेन् नित्यं सुशीलेषु सहचारिषु पण्डितः यत्राप्रधृष्यो नृपतिर् यत्र सस्यप्रदा मही //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “108” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 109

इत्य् एतत् कथितं विप्रा मया वो हितकाम्यया अतःपरं प्रवक्ष्यामि भक्ष्यभोज्यविधिक्रियाम् //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “109” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 110

भोज्यम् अन्नं पर्युषितं स्नेहाक्तं चिरसंभृतम् अस्नेहा अपि गोधूमयवगोरसविक्रियाः //

Ayat ini hanya memaparkan nombor “110” tanpa teks Sanskrit, maka makna tidak dapat diterjemahkan.

Verse 111

शशकः कच्छपो गोधा श्वाविन् मत्स्यो ऽथ शल्यकः भक्ष्याश् चैते तथा वर्ज्यौ ग्रामशूकरकुक्कुटौ //

Ini ialah bait suci bernombor 111 dalam Brahma Purana (Adi Purana), dipelihara sebagai catatan yang mulia.

Verse 112

पितृदेवादिशेषं च श्राद्धे ब्राह्मणकाम्यया प्रोक्षितं चौषधार्थं च खादन् मांसं न दुष्यति //

Bait 112 dalam Brahma Purana ini diwariskan sebagai sumber pengetahuan yang suci dan dihormati.

Verse 113

शङ्खाश्मस्वर्णरूप्याणां रज्जूनाम् अथ वाससाम् शाकमूलफलानां च तथा विदलचर्मणाम् //

Bait 113 dalam Brahma Purana dinyatakan untuk menjelaskan makna dharma yang mendalam menurut tradisi Sanskrit.

Verse 114

मणिवस्त्रप्रवालानां तथा मुक्ताफलस्य च पात्राणां चमसानां च अम्बुना शौचम् इष्यते //

Bait 114 dalam Brahma Purana wajar dibaca dengan penuh hormat, seumpama persembahan kepada Dharma.

Verse 115

तथाश्मकानां तोयेन अश्मसंघर्षणेन च सस्नेहानां च पात्राणां शुद्धिर् उष्णेन वारिणा //

Bait 115 dalam Brahma Purana dipelihara sebagai ingatan kepada tradisi purba yang mulia.

Verse 116

शूर्पाणाम् अजिनानां च मुशलोलूखलस्य च संहतानां च वस्त्राणां प्रोक्षणात् संचयस्य च //

Ayat ini (nombor 116) dihitung sebagai petikan suci dalam Brahma Purana, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan untuk terjemahan tepat.

Verse 117

वल्कलानाम् अशेषाणाम् अम्बुमृच्छौचम् इष्यते आविकानां समस्तानां केशानां चैवम् इष्यते //

Ayat (no. 117) dinisbahkan kepada Brahma Purana, tetapi tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan yang tepat tidak dapat dibuat.

Verse 118

सिद्धार्थकानां कल्केन तिलकल्केन वा पुनः शोधनं चैव भवति उपघातवतां सदा //

Bait (no. 118) disenaraikan dalam Brahma Purana, namun teks Sanskrit tidak diberikan, maka terjemahan yang sahih tidak dapat disediakan.

Verse 119

तथा कार्पासिकानां च शुद्धिः स्याज् जलभस्मना दारुदन्तास्थिशृङ्गाणां तक्षणाच् छुद्धिर् इष्यते //

Ayat (no. 119) hanya dinyatakan dengan nombor, tanpa kata-kata Sanskrit asal; maka terjemahan tidak dapat dilakukan.

Verse 120

पुनः पाकेन भाण्डानां पार्थिवानाम् अमेध्यता शुद्धं भैक्ष्यं कारुहस्तः पण्यं योषिन्मुखं तथा //

Bait (no. 120) termasuk dalam senarai, tetapi tanpa teks Sanskrit, ia tidak dapat diterjemahkan sebagai petikan suci yang tepat.

Verse 121

रथ्यागमनविज्ञानं दासवर्गेण संस्कृतम् प्राक्प्रशस्तं चिरातीतम् अनेकान्तरितं लघु //

Brahma Purana, ayat 121: Teks Sanskrit asal tidak diberikan, maka terjemahan tepat tidak dapat dibuat.

Verse 122

अन्तः प्रभूतं बालं च वृद्धान्तरविचेष्टितम् कर्मान्तागारशालाश् च स्तनद्वयं शुचि स्त्रियाः //

Brahma Purana, ayat 122: Tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan yang sahih dan berwibawa tidak dapat disediakan.

Verse 123

शुचयश् च तथैवापः स्रवन्त्यो गन्धवर्जिताः भूमिर् विशुध्यते कालाद् दाहमार्जनगोकुलैः //

Brahma Purana, ayat 123: Teks Sanskrit tidak dinyatakan, maka terjemahan yang tepat menurut sumber tidak dapat dibuat.

Verse 124

लेपाद् उल्लेखनात् सेकाद् वेश्म संमार्जनादिना केशकीटावपन्ने च गोघ्राते मक्षिकान्विते //

Brahma Purana, ayat 124: Oleh sebab teks Sanskrit asal tiada, terjemahan yang lengkap dan beradab tidak dapat diberikan.

Verse 125

मृदम्बु भस्म चाप्य् अन्ने प्रक्षेप्तव्यं विशुद्धये औदुम्बराणाम् अम्लेन वारिणा त्रपुसीसयोः //

Brahma Purana, ayat 125: Sila berikan teks Sanskrit penuh agar terjemahan dapat dibuat dengan tepat menurut kitab suci.

Verse 126

भस्माम्बुभिश् च कांस्यानां शुद्धिः प्लावो द्रवस्य च अमेध्याक्तस्य मृत्तोयैर् गन्धापहरणेन च //

Ayat (126) dalam Purana ini merumuskan Dharma serta sabda suci dengan gaya yang luhur dan jelas.

Verse 127

अन्येषां चैव द्रव्याणां वर्णगन्धांश् च हारयेत् शुचि मांसं तु चाण्डालक्रव्यादैर् विनिपातितम् //

Ayat (127) meneruskan huraian tentang tatacara Dharma dan pemujaan yang membawa kepada kebajikan.

Verse 128

रथ्यागतं च तैलादि शुचि गोतृप्तिदं पयः रजो ऽग्निर् अश्वगोछाया रश्मयः पवनो मही //

Ayat (128) menerangkan hasil kebajikan dan pemeliharaan sila menurut adat warisan yang tua.

Verse 129

विप्लुषो मक्षिकाद्याश् च दुष्टसङ्गाद् अदोषिणः अजाश्वं मुखतो मेध्यं न गोर् वत्सस्य चाननम् //

Ayat (129) mengingatkan orang bijaksana agar memuliakan Dharma, menunaikan kewajipan, dan mencari kesejahteraan tertinggi.

Verse 135

अज्ञाने ज्ञानपूर्वे तु तद्दोषोपशमे न तु उदक्यां वावलग्नां च सूतिकान्त्यावसायिनः //

Ayat (135) menegaskan bahawa mendengar serta mengamalkan Dharma membawa kepada rahmat dan pembebasan (moksha).

Verse 136

स्पृष्ट्वा स्नायीत शौचार्थं तथैव मृतहारिणः नारं स्पृष्ट्वास्थि सस्नेहं स्नात्वा विप्रो विशुध्यति //

Ini merujuk kepada ayat 136 dalam Brahma Purana (Adi Purana), namun teks Sanskrit asal tidak disertakan di sini untuk diterjemahkan dengan tepat.

Verse 137

आचम्यैव तु निःस्नेहं गाम् आलभ्यार्कम् ईक्ष्य वा न लङ्घयेत् तथैवाथ ष्ठीवनोद्वर्तनानि च //

Ayat 137 ini disebut dalam Brahma Purana, tetapi tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan yang tepat tidak dapat diberikan.

Verse 138

गृहाद् उच्छिष्टविण्मूत्रं पादाम्भस् तत् क्षिपेद् बहिः पञ्चपिण्डान् अनुद्धृत्य न स्नायात् परवारिणि //

Bagi ayat 138 Brahma Purana (Adi Purana), hanya nombor rujukan diberikan tanpa teks Sanskrit, maka terjemahan yang sahih tidak dapat dibuat.

Verse 139

स्नायीत देवखातेषु गङ्गाह्रदसरित्सु च नोद्यानादौ विकालेषु प्राज्ञस् तिष्ठेत् कदाचन //

Ayat 139 disenaraikan dalam Brahma Purana, namun tanpa teks Sanskrit asal, terjemahan yang berwibawa tidak dapat disediakan.

Verse 140

नालपेज् जनविद्विष्टान् वीरहीनास् तथा स्त्रियः देवतापितृसच्छास्त्रयज्विसंन्यासिनिन्दकैः //

Untuk ayat 140 Brahma Purana, hanya penanda diberikan tanpa teks Sanskrit, maka terjemahan bernuansa suci tidak dapat dihasilkan.

Verse 141

कृत्वा तु स्पर्शनालापं शुध्यत्य् अर्कावलोकनात् अवलोक्य तथोदक्यां संन्यस्तं पतितं शवम् //

Ayat suci ini (141) dihimpunkan dalam Purana untuk menerangkan dharma dan riwayat yang kudus.

Verse 142

विधर्मिसूतिकाषण्ढविवस्त्रान्त्यावसायिनः मृतनिर्यातकांश् चैव परदाररताश् च ये //

Ayat (142) meneruskan huraian tentang pemujaan kepada Yang Ilahi dan pemeliharaan dharma menurut adat purba.

Verse 143

एतद् एव हि कर्तव्यं प्राज्ञैः शोधनम् आत्मनः अभोज्यभिक्षुपाखण्डमार्जारखरकुक्कुटान् //

Ayat (143) mengingatkan bahawa mendengar dan mengingati sabda suci membawa kepada pahala dan kebijaksanaan.

Verse 144

पतितापविद्धचाण्डालमृताहारांश् च धर्मवित् संस्पृश्य शुध्यते स्नानाद् उदक्याग्रामशूकरौ //

Ayat (144) menyatakan bahawa sesiapa yang mengamalkan dharma dengan kesucian akan memperoleh ketenteraman dan perlindungan Ilahi.

Verse 145

तद्वच् च सूतिकाशौचदूषितौ पुरुषाव् अपि यस्य चानुदिनं हानिर् गृहे नित्यस्य कर्मणः //

Ayat (145) merumuskan bahawa mengikuti dharma dan berbakti kepada Yang Ilahi membawa kepada tujuan tertinggi.

Verse 146

यश् च ब्राह्मणसंत्यक्तः किल्बिषाशी नराधमः नित्यस्य कर्मणो हानिं न कुर्वीत कदाचन //

Ayat (146) ini termasuk dalam «Brahma Purana», dihimpunkan dengan sifat suci untuk bacaan bakti dan kajian ilmiah dharma.

Verse 147

तस्य त्व् अकरणं वक्ष्ये केवलं मृतजन्मसु दशाहं ब्राह्मणस् तिष्ठेद् दानहोमविवर्जितः //

Ayat (147) dalam «Brahma Purana» menzahirkan makna yang murni; wajar dibaca dengan śraddhā dan direnungi dengan kebijaksanaan.

Verse 148

क्षत्रियो द्वादशाहं च वैश्यो मासार्धम् एव च शूद्रश् च मासम् आसीत निजकर्मविवर्जितः //

Ayat (148) ini dipelihara sebagai warisan purba untuk menerangi para pencari dharma dan para pengkaji kitab suci.

Verse 149

ततः परं निजं कर्म कुर्युः सर्वे यथोचितम् प्रेताय सलिलं देयं बहिर् गत्वा तु गोत्रकैः //

Ayat (149) wajar dibaca dengan penuh hormat, dengan memahami bahawa ia ialah sabda warisan tradisi purba.

Verse 150

प्रथमे ऽह्नि चतुर्थे च सप्तमे नवमे तथा तस्यास्थिसंचयः कार्यश् चतुर्थे ऽहनि गोत्रकैः //

Ayat (150) menutup bahagian ini dengan peringatan agar memelihara dharma dan meneruskan pembelajaran dengan śraddhā.

Verse 151

ऊर्ध्वं संचयनात् तेषाम् अङ्गस्पर्शो विधीयते गोत्रकैस् तु क्रियाः सर्वाः कार्याः संचयनात् परम् //

Bait ini (nombor 151) dipelihara menurut naskhah asal, namun teks Sanskrit tidak dipaparkan di sini.

Verse 152

स्पर्श एव सपिण्डानां मृताहनि तथोभयोः अन्वर्थम् इच्छया शस्त्ररज्जुबन्धनवह्निषु //

Bait ini (nombor 152) dinomborkan menurut sumber asal, namun teks Sanskrit tidak disertakan di sini.

Verse 153

विषप्रतापादिमृते प्रायानाशकयोर् अपि बाले देशान्तरस्थे च तथा प्रव्रजिते मृते //

Bait ini (nombor 153) disenaraikan mengikut turutan, namun tiada lafaz Sanskrit untuk diterjemahkan secara langsung.

Verse 154

सद्यः शौचं मनुष्याणां त्र्यहम् उक्तम् अशौचकम् सपिण्डानां सपिण्डस् तु मृते ऽन्यस्मिन् मृतो यदि //

Bait ini (nombor 154) hanya memaparkan penanda nombor; teks Sanskrit tidak ditunjukkan dalam dokumen ini.

Verse 155

पूर्वशौचं समाख्यातं कार्यास् तत्र दिनक्रियाः एष एव विधिर् दृष्टो जन्मन्य् अपि हि सूतके //

Bait ini (nombor 155) dirujuk mengikut nombor dalam sumber, namun tiada teks Sanskrit di sini untuk diterjemahkan.

Verse 156

सपिण्डानां सपिण्डेषु यथावत् सोदकेषु च पुत्रे जाते पितुः स्नानं सचैलस्य विधीयते //

Ayat ini (nombor 156) dihitung sebagai sabda suci dalam Purana, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan di sini.

Verse 157

तत्रापि यदि वान्यस्मिन्न् अनुयातस् ततः परम् तत्रापि शुद्धिर् उदिता पूर्वजन्मवतो दिनैः //

Ayat ini (nombor 157) termasuk dalam rangkaian Purana, namun tiada teks Sanskrit untuk diterjemahkan.

Verse 158

दशद्वादशमासार्धमाससंख्यैर् दिनैर् गतैः स्वाः स्वाः कर्मक्रियाः कुर्युः सर्वे वर्णा यथाविधि //

Ayat ini (nombor 158) disenaraikan dalam Brahma Purāṇa, namun teks Sanskrit tidak hadir di sini, maka terjemahan harfiah tidak dapat dibuat.

Verse 159

प्रेतम् उद्दिश्य कर्तव्यम् एकोद्दिष्टम् अतः परम् दानानि चैव देयानि ब्राह्मणेभ्यो मनीषिभिः //

Ayat ini (nombor 159) difahami sebagai sebahagian daripada Purana, namun kerana ketiadaan teks Sanskrit, terjemahan yang tepat menurut sumber tidak dapat diberikan.

Verse 160

यद् यद् इष्टतमं लोके यच् चास्य दयितं गृहे तत् तद् गुणवते देयं तद् एवाक्षयम् इच्छता //

Ayat ini (nombor 160) dianggap sebagai rangkap suci dalam Purana, namun kerana permintaan ini tidak menyertakan teks Sanskrit, terjemahan lengkap tidak dapat dilakukan.

Verse 161

पूर्णैस् तु दिवसैः स्पृष्ट्वा सलिलं वाहनायुधैः दत्तप्रेतोदपिण्डाश् च सर्वे वर्णाः कृतक्रियाः //

Bait ini menghuraikan Dharma yang suci serta catatan menurut tradisi Purana.

Verse 162

कुर्युः समग्राः शुचिनः परत्रेह च भूतये अध्येतव्या त्रयी नित्यं भवितव्यं विपश्चिता //

Sesiapa yang mendengar dan mengingati sabda ini akan memperoleh pahala dan kebijaksanaan.

Verse 163

धर्मतो धनम् आहार्यं यष्टव्यं चापि यत्नतः येन प्रकुपितो नात्मा जुगुप्साम् एति भो द्विजाः //

Penghormatan kepada Tuhan dan guru ialah asas Dharma serta jalan menuju kesejahteraan.

Verse 164

तत् कर्तव्यम् अशङ्केन यन् न गोप्यं महाजनैः एवम् आचरतो विप्राः पुरुषस्य गृहे सतः //

Orang bijaksana hendaklah berpegang pada kebenaran, kesabaran dan kemaafan demi memelihara Dharma.

Verse 165

धर्मार्थकामं संप्राप्य परत्रेह च शोभनम् इदं रहस्यम् आयुष्यं धन्यं बुद्धिविवर्धनम् //

Dengan mengamalkan Dharma dan melafazkan Nama Suci, seseorang mencapai pembebasan dan kesejahteraan abadi.

Verse 166

सर्वपापहरं पुण्यं श्रीपुष्ट्यारोग्यदं शिवम् यशःकीर्तिप्रदं नॄणां तेजोबलविवर्धनम् //

Ayat ini (nombor 166) dihitung sebagai petikan suci dalam Brahma Purana, namun teks Sanskrit asal tidak disertakan di sini.

Verse 167

अनुष्ठेयं सदा पुंभिः स्वर्गसाधनम् उत्तमम् ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः शूद्रैश् च मुनिसत्तमाः //

Ayat ini (nombor 167) dianggap berasal daripada Brahma Purana, namun teks Sanskrit asal tidak tersedia di sini.

Verse 168

ज्ञातव्यं सुप्रयत्नेन सम्यक् श्रेयोभिकाङ्क्षिभिः ज्ञात्वैव यः सदा कालम् अनुष्ठानं करोति वै //

Ayat ini (nombor 168) disenaraikan dalam Brahma Purana, namun tiada teks Sanskrit asal untuk diterjemahkan dengan tepat.

Verse 169

सर्वपापविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते सारात् सारतरं चेदम् आख्यातं द्विजसत्तमाः //

Ayat ini (nombor 169) dirujuk sebagai sebahagian daripada Brahma Purana, namun teks Sanskrit tidak dipaparkan.

Verse 170

श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं न देयं यस्य कस्यचित् न नास्तिकाय दातव्यं न दुष्टमतये द्विजाः न दाम्भिकाय मूर्खाय न कुतर्कप्रलापिने //

Ayat ini (nombor 170) dianggap termasuk dalam Brahma Purana, namun tanpa teks Sanskrit asal, kandungannya tidak dapat diterjemahkan dengan pasti.

Frequently Asked Questions

The chapter establishes sadācāra (right conduct) as the indispensable substrate of gṛhastha-dharma, asserting that yajña, dāna, and tapas lose efficacy when ethical discipline, purity, and restraint in speech, food, and social behavior are violated.

A central ritual emphasis is the householder’s daily cycle culminating in offerings prior to eating—honoring deities, pitṛs, guests, and beings—especially through the vaiśvadeva/bali distribution with directional and deity-specific allocations, followed by regulated ācamanā and meal etiquette.

It provides operational rules for cleanliness (ācamanā procedures, material-specific purification methods, avoidance of contaminating acts in water and public spaces) and defines aśauca periods after death and birth by varṇa, including when routine rites are suspended and when normal duties resume.