Brahma Purana — Cakṣus-tīrtha at Yogeśvara: Dharma Tested, Sight Restored, Shloka 2
Devanagari script
पुरं भौवनम् आख्यातं गिरिमूर्ध्न्य् अभिधीयते यत्रासौ भौवनो राजा क्षत्रधर्मपरायणः //
Translation
Ayat (2) menyingkap makna yang mendalam menurut tradisi śāstra.
Word by Word
puramcity
puram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
bhauvanamnamed Bhauvana
bhauvanam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; puram इत्यस्य विशेषण/नाम
ākhyātamcalled
ākhyātam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-khyā (धातु) → ākhyāta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘called’
giri-mūrdhnion the mountain-top
giri-mūrdhni:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + mūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (gireḥ mūrdhni)
abhidhīyateis called
abhidhīyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-dhā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (is said/called)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (where)
asauthat (he)
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
bhauvanaḥBhauvana (named)
bhauvanaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhauvana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; rājā इत्यस्य विशेषण
rājāking
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kṣatra-dharma-parāyaṇaḥdevoted to kṣatriya duty
kṣatra-dharma-parāyaṇaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣatra (प्रातिपदिक) + dharma (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (kṣatradharme parāyaṇaḥ / kṣatradharmasya parāyaṇaḥ)
Speaker
Brahmā continues narration.