Adhyaya 12

Verse 1

मैत्रेय उवाच इति ते वर्णित: क्षत्त: कालाख्य: परमात्मन: । महिमा वेदगर्भोऽथ यथास्राक्षीन्निबोध मे ॥ १ ॥

Śrī Maitreya berkata: Wahai Vidura yang bijaksana, setakat ini telah kujelaskan kemuliaan Paramātmā dalam aspek-Nya sebagai kāla (waktu). Kini dengarlah daripadaku bagaimana Dia mencipta Brahmā, khazanah segala pengetahuan Veda.

Verse 2

ससर्जाग्रेऽन्धतामिस्रमथ तामिस्रमादिकृत् । महामोहं च मोहं च तमश्चाज्ञानवृत्तय: ॥ २ ॥

Brahmā mula-mula mencipta kecenderungan-kecenderungan kejahilan: andha-tāmisra, tāmisra, mahā-moha, moha dan tamas—yang mengikat jiwa dalam lupa jati diri dan keterikatan yang menyesatkan.

Verse 3

दृष्ट्वा पापीयसीं सृष्टिं नात्मानं बह्वमन्यत । भगवद्ध्यानपूतेन मनसान्यां ततोऽसृजत् ॥ ३ ॥

Melihat ciptaan yang mengelirukan itu sebagai tugas yang berdosa, Brahmā tidak berasa gembira. Dia menyucikan batinnya dengan meditasi kepada Bhagavān, lalu memulakan penciptaan yang lain.

Verse 4

सनकं च सनन्दं च सनातनमथात्मभू: । सनत्कुमारं च मुनीन्निष्क्रियानूर्ध्वरेतस: ॥ ४ ॥

Pada permulaan, Brahmā yang lahir dari dirinya sendiri mencipta empat resi agung: Sanaka, Sananda, Sanātana dan Sanat-kumāra. Mereka bersifat ūrdhva-retas dan niṣkriya, maka enggan menerima kegiatan material.

Verse 5

तान् बभाषे स्वभू: पुत्रान् प्रजा: सृजत पुत्रका: । तन्नैच्छन्मोक्षधर्माणो वासुदेवपरायणा: ॥ ५ ॥

Brahmā yang lahir sendiri berkata kepada putera-puteranya: “Wahai anak-anakku, ciptakanlah zuriat.” Namun kerana mereka berserah kepada Vāsudeva dan menumpu pada dharma pembebasan, mereka enggan menurut perintah itu.

Verse 6

सोऽवध्यात: सुतैरेवं प्रत्याख्यातानुशासनै: । क्रोधं दुर्विषहं जातं नियन्तुमुपचक्रमे ॥ ६ ॥

Apabila para putera menolak perintah ayah mereka, timbullah kemarahan yang sukar ditahan dalam hati Brahmā; namun baginda berusaha mengekangnya agar tidak terserlah.

Verse 7

धिया निगृह्यमाणोऽपि भ्रुवोर्मध्यात्प्रजापते: । सद्योऽजायत तन्मन्यु: कुमारो नीललोहित: ॥ ७ ॥

Walaupun Brahmā menahan kemarahan dengan akalnya, kemarahan itu tetap memancar dari antara kening Sang Prajāpati; seketika lahirlah seorang anak berwarna biru kemerahan.

Verse 8

स वै रुरोद देवानां पूर्वजो भगवान् भव: । नामानि कुरु मे धात: स्थानानि च जगद्गुरो ॥ ८ ॥

Selepas lahir dia pun menangis. Bhagavān Bhava, leluhur para dewa, berkata: “Wahai Dhātā, Guru alam semesta, tetapkanlah namaku dan tempatku.”

Verse 9

इति तस्य वच: पाद्मो भगवान् परिपालयन् । अभ्यधाद्भद्रया वाचा मा रोदीस्तत्करोमि ते ॥ ९ ॥

Brahmā yang lahir dari teratai menerima permintaannya lalu menenangkannya dengan kata-kata lembut: “Jangan menangis; apa yang engkau kehendaki pasti akan aku lakukan.”

Verse 10

यदरोदी: सुरश्रेष्ठ सोद्वेग इव बालक: । ततस्त्वामभिधास्यन्ति नाम्ना रुद्र इति प्रजा: ॥ १० ॥

Kemudian Brahmā berkata: “Wahai yang paling mulia antara para dewa! Kerana engkau menangis dengan gelisah seperti seorang anak, maka semua makhluk akan memanggilmu dengan nama ‘Rudra’.”

Verse 11

हृदिन्द्रियाण्यसुर्व्योम वायुरग्निर्जलं मही । सूर्यश्चन्द्रस्तपश्चैव स्थानान्यग्रे कृतानि ते ॥ ११ ॥

Wahai anakku, untuk tempat kediamanmu telah kupilih: hati, pancaindera, prāṇa (nafas kehidupan), langit, angin, api, air, bumi, matahari, bulan dan tapa (pertapaan).

Verse 12

मन्युर्मनुर्महिनसो महाञ्छिव ऋतध्वज: । उग्ररेता भव: कालो वामदेवो धृतव्रत: ॥ १२ ॥

Brahmā berkata: “Wahai anakku Rudra, engkau mempunyai sebelas nama lain: Manyu, Manu, Mahinasa, Mahān, Śiva, Ṛtadhvaja, Ugraretā, Bhava, Kāla, Vāmadeva dan Dhṛtavrata.”

Verse 13

धीर्धृतिरसलोमा च नियुत्सर्पिरिलाम्बिका । इरावती स्वधा दीक्षा रुद्राण्यो रुद्र ते स्त्रिय: ॥ १३ ॥

Wahai Rudra, engkau juga mempunyai sebelas isteri yang dikenali sebagai Rudrāṇī: Dhī, Dhṛti, Rasalā, Umā, Niyut, Sarpi, Ilā, Ambikā, Irāvatī, Svadhā dan Dīkṣā.

Verse 14

गृहाणैतानि नामानि स्थानानि च सयोषण: । एभि: सृज प्रजा बह्वी: प्रजानामसि यत्पति: ॥ १४ ॥

Wahai anakku, terimalah semua nama dan tempat ini bersama para isterimu. Oleh sebab engkau kini termasuk para penguasa makhluk hidup, maka perbanyakkanlah keturunan dengan besar-besaran.

Verse 15

इत्यादिष्ट: स्वगुरुणा भगवान्नीललोहित: । सत्त्वाकृतिस्वभावेन ससर्जात्मसमा: प्रजा: ॥ १५ ॥

Menurut perintah gurunya, Bhagavan Rudra yang berwarna biru bercampur merah mencipta banyak keturunan yang serupa dengannya pada rupa, kekuatan dan sifat garang.

Verse 16

रुद्राणां रुद्रसृष्टानां समन्ताद् ग्रसतां जगत् । निशाम्यासंख्यशो यूथान् प्रजापतिरशङ्कत ॥ १६ ॥

Anak dan cucu yang dijana oleh Rudra tidak terbilang; apabila mereka berhimpun dari segala arah, mereka cuba menelan seluruh alam. Melihatnya, Prajapati Brahma menjadi takut.

Verse 17

अलं प्रजाभि: सृष्टाभिरीद‍ृशीभि: सुरोत्तम । मया सह दहन्तीभिर्दिशश्चक्षुर्भिरुल्बणै: ॥ १७ ॥

Brahma berkata kepada Rudra: Wahai yang terbaik antara para dewa, tidak perlu lagi mencipta makhluk seperti ini. Mereka memusnahkan segala arah dengan api dahsyat dari mata mereka, bahkan menyerangku.

Verse 18

तप आतिष्ठ भद्रं ते सर्वभूतसुखावहम् । तपसैव यथापूर्व स्रष्टा विश्वमिदं भवान् ॥ १८ ॥

Wahai anakku, teguhkan dirimu dalam tapa yang membawa keberkatan dan kebahagiaan bagi semua makhluk. Hanya dengan tapa engkau dapat mencipta alam semesta ini seperti dahulu.

Verse 19

तपसैव परं ज्योतिर्भगवन्तमधोक्षजम् । सर्वभूतगुहावासमञ्जसा विन्दते पुमान् ॥ १९ ॥

Hanya melalui tapa seseorang dapat mendekati Cahaya Tertinggi, Bhagavan Adhokṣaja, yang bersemayam di relung hati semua makhluk namun melampaui jangkauan pancaindera.

Verse 20

मैत्रेय उवाच एवमात्मभुवादिष्ट: परिक्रम्य गिरां पतिम् । बाढमित्यमुमामन्‍त्र्य विवेश तपसे वनम् ॥ २० ॥

Śrī Maitreya berkata: Demikianlah Rudra, setelah diperintah oleh Brahmā, mengelilingi ayahandanya, tuan bagi Veda. Dengan berkata “Bāḍham” sebagai tanda persetujuan, beliau memasuki rimba untuk bertapa dengan keras.

Verse 21

अथाभिध्यायत: सर्गं दश पुत्रा: प्रजज्ञिरे । भगवच्छक्तियुक्तस्य लोकसन्तानहेतव: ॥ २१ ॥

Kemudian Brahmā, yang diperkasakan oleh śakti Bhagavān, merenung tentang penciptaan; demi kesinambungan zuriat di alam, lahirlah sepuluh orang putera.

Verse 22

मरीचिरत्र्याङ्गिरसौ पुलस्त्य: पुलह: क्रतु: । भृगुर्वसिष्ठो दक्षश्च दशमस्तत्र नारद: ॥ २२ ॥

Marīci, Atri, Aṅgirā, Pulastya, Pulaha, Kratu, Bhṛgu, Vasiṣṭha, Dakṣa, dan putera kesepuluh, Nārada—demikianlah mereka dilahirkan.

Verse 23

उत्सङ्गान्नारदो जज्ञे दक्षोऽङ्गुष्ठात्स्वयम्भुव: । प्राणाद्वसिष्ठ: सञ्जातो भृगुस्त्वचि करात्क्रतु: ॥ २३ ॥

Nārada lahir daripada utsaṅga Brahmā (bahagian terbaik); Dakṣa daripada ibu jari Sang Svayambhū; Vasiṣṭha daripada nafas; Bhṛgu daripada kulit; dan Kratu daripada tangan baginda.

Verse 24

पुलहो नाभितो जज्ञे पुलस्त्य: कर्णयोऋर्षि: । अङ्गिरा मुखतोऽक्ष्णोऽत्रिर्मरीचिर्मनसोऽभवत् ॥ २४ ॥

Pulaha lahir daripada pusat; ṛṣi Pulastya daripada telinga; Aṅgirā daripada mulut; Atri daripada mata; dan Marīci muncul daripada minda Brahmā.

Verse 25

धर्म: स्तनाद्दक्षिणतो यत्र नारायण: स्वयम् । अधर्म पृष्ठतो यस्मान्मृत्युर्लोकभयङ्कर: ॥ २५ ॥

Daripada dada Brahmā di sebelah kanan terserlah dharma, tempat Śrī Nārāyaṇa, Tuhan Yang Maha Tinggi, bersemayam. Dari belakangnya muncul adharma; dari situlah maut yang menggerunkan dunia menimpa makhluk hidup.

Verse 26

हृदि कामो भ्रुव: क्रोधो लोभश्चाधरदच्छदात् । आस्याद्वाक्सिन्धवो मेढ्रान्निऋर्ति: पायोरघाश्रय: ॥ २६ ॥

Nafsu dan keinginan terzahir dari hati Brahmā; kemarahan dari antara keningnya; ketamakan dari celah bibirnya. Kuasa pertuturan dari mulutnya; lautan dari alat kelaminnya; dan dari duburnya muncul Nirrti serta perbuatan hina yang menjadi tempat bersarangnya segala dosa.

Verse 27

छायाया: कर्दमो जज्ञे देवहूत्या: पति: प्रभु: । मनसो देहतश्चेदं जज्ञे विश्वकृतो जगत् ॥ २७ ॥

Resi Kardama yang mulia, suami kepada Devahūti yang agung, terzahir daripada bayang-bayang Brahmā. Demikianlah seluruh jagat ini terjelma daripada tubuh atau fikiran Brahmā, pembentuk alam semesta.

Verse 28

वाचं दुहितरं तन्वीं स्वयम्भूर्हरतीं मन: । अकामां चकमे क्षत्त: सकाम इति न: श्रुतम् ॥ २८ ॥

Wahai Vidura, kami mendengar bahawa Svayambhū Brahmā melahirkan seorang puteri bernama Vāk dari tubuhnya, yang memikat hati. Walaupun dia tidak bernafsu terhadapnya, Brahmā pula menjadi berkeinginan terhadapnya.

Verse 29

तमधर्मे कृतमतिं विलोक्य पितरं सुता: । मरीचिमुख्या मुनयो विश्रम्भात्प्रत्यबोधयन् ॥ २९ ॥

Melihat bapa mereka begitu terpesona dalam perbuatan tidak bermoral, para resi anak Brahmā yang diketuai Marīci menasihatinya dengan penuh hormat dan keakraban, lalu berkata demikian.

Verse 30

नैतत्पूर्वै: कृतं त्वद्ये न करिष्यन्ति चापरे । यस्त्वं दुहितरं गच्छेरनिगृह्याङ्गजं प्रभु: ॥ ३० ॥

Wahai ayahanda, perbuatan yang sedang ayahanda usahakan ini tidak pernah dilakukan oleh mana-mana Brahma lain, atau sesiapa pun pada kalpa-kalpa sebelumnya, dan tiada siapa yang akan berani melakukannya pada masa hadapan. Ayahanda adalah penguasa alam semesta, bagaimanakah ayahanda mahukan puteri sendiri dan tidak dapat mengawal nafsu?

Verse 31

तेजीयसामपि ह्येतन्न सुश्लोक्यं जगद्गुरो । यद्‌वृत्तमनुतिष्ठन् वै लोक: क्षेमाय कल्पते ॥ ३१ ॥

Walaupun Engkau adalah makhluk yang paling berkuasa, wahai Guru Alam Semesta, perbuatan ini tidak sesuai dengan-Mu kerana watak-Mu diikuti oleh orang ramai demi kemajuan rohani mereka.

Verse 32

तस्मै नमो भगवते य इदं स्वेन रोचिषा । आत्मस्थं व्यञ्जयामास स धर्मं पातुमर्हति ॥ ३२ ॥

Marilah kita mempersembahkan sembah sujud kepada Keperibadian Tuhan, yang dengan cahaya-Nya sendiri, memanifestasikan kosmos ini yang terletak di dalam diri-Nya. Semoga Dia melindungi agama demi kebaikan semua.

Verse 33

स इत्थं गृणत: पुत्रान् पुरो दृष्ट्वा प्रजापतीन् । प्रजापतिपतिस्तन्वं तत्याज व्रीडितस्तदा । तां दिशो जगृहुर्घोरां नीहारं यद्विदुस्तम: ॥ ३३ ॥

Bapa kepada semua Prajapati, Brahma, melihat putera-puteranya berkata demikian, menjadi sangat malu dan serta-merta melepaskan tubuh yang telah diterimanya. Kemudian tubuh itu muncul di segala arah sebagai kabus berbahaya dalam kegelapan.

Verse 34

कदाचिद् ध्यायत: स्रष्टुर्वेदा आसंश्चतुर्मुखात् । कथं स्रक्ष्याम्यहं लोकान् समवेतान् यथा पुरा ॥ ३४ ॥

Pada suatu ketika, semasa Brahma sedang memikirkan bagaimana untuk mencipta dunia seperti pada masa lalu, keempat-empat Veda, yang mengandungi semua jenis pengetahuan, menjelma daripada empat mulutnya.

Verse 35

चातुर्होत्रं कर्मतन्त्रमुपवेदनयै: सह । धर्मस्य पादाश्चत्वारस्तथैवाश्रमवृत्तय: ॥ ३५ ॥

Bersama Upaveda, terserlah tata upacara yajña cāturhotra: hotā (pelantun), adhvaryu (pelaksana persembahan), api suci, dan perbuatan yajña. Demikian juga empat kaki dharma—kebenaran, tapa, belas ihsan, dan kesucian—serta kewajipan empat āśrama turut terzahir.

Verse 36

विदुर उवाच स वै विश्वसृजामीशो वेदादीन् मुखतोऽसृजत् । यद् यद् येनासृजद् देवस्तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३६ ॥

Vidura berkata: Wahai resi yang hartanya hanyalah tapa! Brahmā, penguasa para pencipta alam, menzahirkan Veda dan ajaran lain dari mulutnya. Mohon jelaskan kepadaku apa yang diciptakan Sang Dewa dan dengan bantuan siapa.

Verse 37

मैत्रेय उवाच ऋग्यजु:सामाथर्वाख्यान् वेदान् पूर्वादिभिर्मुखै: । शास्त्रमिज्यां स्तुतिस्तोमं प्रायश्चित्तं व्यधात्क्रमात् ॥ ३७ ॥

Maitreya berkata: Bermula dari wajah hadapan Brahmā, beransur-ansur terserlah empat Veda—Ṛk, Yajur, Sāma dan Atharva. Sesudah itu, satu demi satu ditegakkan pula śāstra, tatacara yajña, himpunan pujian dan stoma, serta amalan penebusan (prāyaścitta).

Verse 38

आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं वेदमात्मन: । स्थापत्यं चासृजद् वेदं क्रमात्पूर्वादिभिर्मुखै: ॥ ३८ ॥

Baginda juga mencipta daripada Veda: Āyurveda (ilmu perubatan), Dhanurveda (seni ketenteraan), Gāndharvaveda (seni muzik), dan Sthāpatyaveda (ilmu seni bina). Semuanya terzahir beransur-ansur, bermula dari wajah hadapan.

Verse 39

इतिहासपुराणानि पञ्चमं वेदमीश्वर: । सर्वेभ्य एव वक्त्रेभ्य: ससृजे सर्वदर्शन: ॥ ३९ ॥

Kemudian Tuhan Yang Maha Melihat mencipta Itihāsa dan Purāṇa sebagai Veda kelima, memancarkannya dari semua mulut-Nya, kerana Dia menyaksikan masa lalu, kini dan akan datang.

Verse 40

षोडश्युक्थौ पूर्ववक्त्रात्पुरीष्यग्निष्टुतावथ । आप्तोर्यामातिरात्रौ च वाजपेयं सगोसवम् ॥ ४० ॥

Dari mulut timur Brahmā terserlah pelbagai yajña api: ṣoḍaśī, uktha, purīṣi, agniṣṭoma, āptoryāma, atirātra, vājapeya dan gosava.

Verse 41

विद्या दानं तप: सत्यं धर्मस्येति पदानि च । आश्रमांश्च यथासंख्यमसृजत्सह वृत्तिभि: ॥ ४१ ॥

Ilmu suci, sedekah, tapa dan kebenaran disebut empat kaki dharma; untuk mengamalkannya, Brahmā mencipta empat āśrama beserta tugas-vokasinya menurut tertib.

Verse 42

सावित्रं प्राजापत्यं च ब्राह्मं चाथ बृहत्तथा । वार्तासञ्चयशालीनशिलोञ्छ इति वै गृहे ॥ ४२ ॥

Kemudian dimulakan upacara Sāvitrī (upanayana) bagi kaum dvija, serta vrata prājāpatya, brahma-vrata dan bṛhad-vrata; dan dalam kehidupan berumah tangga terserlah cara mencari nafkah: vārtā, sañcaya, śālīna dan śiloñcha (memungut bijirin yang ditinggalkan).

Verse 43

वैखानसा वालखिल्यौदुम्बरा: फेनपा वने । न्यासे कुटीचक: पूर्वं बह्वोदो हंसनिष्क्रियौ ॥ ४३ ॥

Empat bahagian hidup vānprastha ialah vaikhānasa, vālakhilya, audumbara dan phenapa; dan empat bahagian sannyāsa ialah kuṭīcaka, bahvoda, haṁsa dan niṣkriya—semuanya terserlah daripada Brahmā.

Verse 44

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्तथैव च । एवं व्याहृतयश्वासन् प्रणवो ह्यस्य दहृत: ॥ ४४ ॥

Ilmu logik (ānvīkṣikī), pengetahuan Veda (trayī), vārtā dan dandanīti (tata hukum) pun terserlah; demikian juga vyāhṛti ‘bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ’; dan praṇava Oṁkāra muncul dari hati Brahmā.

Verse 45

तस्योष्णिगासील्लोमभ्यो गायत्री च त्वचो विभो: । त्रिष्टुम्मांसात्स्‍नुतोऽनुष्टुब्जगत्यस्थ्न: प्रजापते: ॥ ४५ ॥

Kemudian, metrum uṣṇik terbit daripada bulu pada tubuh Prajāpati Yang Maha Berkuasa. Daripada kulit lahir gāyatrī, daripada daging lahir triṣṭup, daripada urat lahir anuṣṭup, dan daripada tulang lahir jagatī.

Verse 46

मज्जाया: पङ्‌क्तिरुत्पन्ना बृहती प्राणतोऽभवत् ॥ ४६ ॥

Daripada sumsum tulang terserlah metrum paṅkti, dan daripada nafas-hayat Prajāpati lahir metrum bṛhatī.

Verse 47

स्पर्शस्तस्याभवज्जीव: स्वरो देह उदाहृत । ऊष्माणमिन्द्रियाण्याहुरन्त:स्था बलमात्मन: । स्वरा: सप्त विहारेण भवन्ति स्म प्रजापते: ॥ ४७ ॥

Jiwa Brahmā terserlah sebagai huruf sentuhan (sparśa), tubuhnya disebut sebagai vokal (svara). Huruf desis (ūṣmā) ialah inderanya, huruf perantara (antaḥsthā) ialah kekuatannya; dan daripada geraknya lahir tujuh nada muzik.

Verse 48

शब्दब्रह्मात्मनस्तस्य व्यक्ताव्यक्तात्मन: पर: । ब्रह्मावभाति विततो नानाशक्त्युपबृंहित: ॥ ४८ ॥

Brahmā itu, sebagai perwujudan śabda-brahman, melampaui tanggapan tentang yang nyata dan yang tidak nyata. Ia bersinar sebagai bentuk lengkap Kebenaran Mutlak, diperkaya dengan pelbagai tenaga.

Verse 49

ततोऽपरामुपादाय स सर्गाय मनो दधे ॥ ४९ ॥

Selepas itu Brahmā mengambil tubuh yang lain, di mana kehidupan hubungan suami isteri tidak dilarang; lalu beliau menumpukan fikiran kepada penciptaan seterusnya.

Verse 50

ऋषीणां भूरिवीर्याणामपि सर्गमविस्तृतम् । ज्ञात्वा तद्‍धृदये भूयश्चिन्तयामास कौरव ॥ ५० ॥

Wahai putera Kuru, apabila Brahmā melihat bahawa walaupun para resi yang berdaya besar hadir, pertambahan makhluk masih tidak mencukupi, baginda merenung dalam hati tentang jalan memperbanyak zuriat.

Verse 51

अहो अद्भुतमेतन्मे व्यापृतस्यापि नित्यदा । न ह्येधन्ते प्रजा नूनं दैवमत्र विघातकम् ॥ ५१ ॥

Brahmā berbisik dalam hati: “Aduhai, sungguh menghairankan! Walaupun aku sentiasa sibuk dan meresapi seluruh alam, makhluk tidak juga bertambah; tiada sebab lain selain takdir yang menghalang.”

Verse 52

एवं युक्तकृतस्तस्य दैवञ्चावेक्षतस्तदा । कस्य रूपमभूद् द्वेधा यत्कायमभिचक्षते ॥ ५२ ॥

Ketika baginda tenggelam dalam renungan dan memerhati kuasa luar biasa itu, dua bentuk lain terbit daripada tubuhnya; hingga kini keduanya dipuji sebagai “tubuh Brahmā”.

Verse 53

ताभ्यां रूपविभागाभ्यां मिथुनं समपद्यत ॥ ५३ ॥

Dua bentuk yang baru terpisah itu bersatu sebagai sepasang (mithuna), memasuki hubungan suami isteri.

Verse 54

यस्तु तत्र पुमान् सोऽभून्मनु: स्वायम्भुव: स्वराट् । स्त्री याऽसीच्छतरूपाख्या महिष्यस्य महात्मन: ॥ ५४ ॥

Daripada keduanya, yang berwujud lelaki dikenali sebagai Manu bernama Svāyambhuva, penguasa yang berdiri sendiri; yang berwujud perempuan dikenali sebagai Śatarūpā, permaisuri kepada Manu yang berhati agung.

Verse 55

तदा मिथुनधर्मेण प्रजा ह्येधाम्बभूविरे ॥ ५५ ॥

Kemudian, melalui dharma perkahwinan, keturunan manusia bertambah sedikit demi sedikit dari satu generasi ke generasi seterusnya.

Verse 56

स चापि शतरूपायां पञ्चापत्यान्यजीजनत् । प्रियव्रतोत्तानपादौ तिस्र: कन्याश्च भारत । आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति सत्तम ॥ ५६ ॥

Wahai putera Bharata, pada waktunya dia memperoleh lima anak daripada Śatarūpā: dua putera, Priyavrata dan Uttānapāda, serta tiga puteri, Ākūti, Devahūti dan Prasūti.

Verse 57

आकूतिं रुचये प्रादात्कर्दमाय तु मध्यमाम् । दक्षायादात्प्रसूतिं च यत आपूरितं जगत् ॥ ५७ ॥

Bapa Manu menyerahkan puteri sulungnya, Ākūti, kepada resi Ruci; puteri tengah, Devahūti, kepada resi Kardama; dan puteri bongsu, Prasūti, kepada Dakṣa. Daripada mereka, seluruh dunia dipenuhi zuriat.