Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Nārada Instructs Dakṣa’s Sons; Allegory of the World; Dakṣa Curses Nārada

इति तानपि राजेन्द्र प्रजासर्गधियो मुनि: । उपेत्य नारद: प्राह वाच: कूटानि पूर्ववत् ॥ २९ ॥

iti tān api rājendra prajā-sarga-dhiyo muniḥ upetya nāradaḥ prāha vācaḥ kūṭāni pūrvavat

Wahai Raja yang mulia, Nārada Muni mendekati para putera itu yang bertapa dengan niat melahirkan zuriat, lalu berkata kepada mereka dengan kata-kata penuh teka-teki seperti sebelumnya.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle: ‘thus’)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्ययम् (particle: ‘also/even’)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रयोगः (vocative address), पुंलिङ्गे, सम्बोधन-एकवचनम्; तत्पुरुषः: राज्ञां इन्द्रः
प्रजा-सर्ग-धियःintent on creating progeny
प्रजा-सर्ग-धियः:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण/object qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + सर्ग (प्रातिपदिक) + धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः: प्रजासर्गे धिः येषाम् (whose thought is on progeny-creation); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘तान्’ इत्यस्य विशेषणम्
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उपेत्यhaving approached
उपेत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया/gerundial)
TypeIndeclinable
Rootउप-√इ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund), अर्थः: ‘उपगम्य’ (having approached)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘मुनिः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√अह् (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
वाचःwords
वाचः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
कूटानिcryptic
कूटानि:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण/object qualifier)
TypeAdjective
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्; ‘वाचः’ इत्यस्य विशेषणम् (enigmatic/cryptic)
पूर्ववत्as before
पूर्ववत्:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपूर्ववत् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्ययम् (adverb: ‘as before’)
N
Nārada
D
Dakṣa
P
Parīkṣit

FAQs

This verse shows Nārada approaching those intent on worldly creation and speaking in subtle, indirect words—meant to turn their minds from material goals toward higher spiritual realization.

Because their minds were fixed on prajā-sarga (material expansion), Nārada used nuanced, thought-provoking speech—like he had done earlier—to awaken detachment and redirect them toward the spiritual path.

Examine where your intelligence is absorbed (career, legacy, expansion) and seek guidance that challenges those assumptions—using reflection and satsanga to prioritize devotion, purpose, and inner freedom.