Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Puṁsavana / Viṣṇu-vrata: Worship of Lakṣmī-Nārāyaṇa for Auspicious Progeny and Fortune

ॐ नमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय महाविभूतिपतये सह महाविभूतिभिर्बलिमुपहरामीति । अनेनाहरहर्मन्त्रेण विष्णोरावाहनार्घ्यपाद्योपस्पर्शनस्‍नानवासउपवीतविभूषणगन्धपुष्पधूप दीपोपहाराद्युपचारान् सुसमाहितोपाहरेत् ॥ ७ ॥

oṁ namo bhagavate mahā-puruṣāya mahānubhāvāya mahāvibhūti-pataye saha mahā-vibhūtibhir balim upaharāmīti; anenāhar-ahar mantreṇa viṣṇor āvāhanārghya-pādyopasparśana-snāna-vāsa-upavīta-vibhūṣaṇa-gandha-puṣpa-dhūpa-dīpopahārādy-upacārān susamā-hitopāharet.

Om namo bhagavate Mahā-puruṣāya, Mahānubhāvāya, Mahā-vibhūti-pataye—berserta para vibhūti agung, aku mempersembahkan bakti dan persembahan ini kepada-Mu. Dengan mantra ini hendaklah setiap hari menyembah Viṣṇu dengan tumpuan: memanggil kehadiran-Nya, mempersembahkan arghya, air membasuh kaki, air kumur, air mandian, pakaian, benang suci, perhiasan, wangian, bunga, dupa dan pelita serta upacara lainnya.

Om
:
Sambodhana/Invocation (सम्बोधन/आह्वान)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formमङ्गल/प्रणव-शब्दः (auspicious syllable; pranava), अव्यय
नमःsalutation
नमः:
Bhava (भाव/नमस्कारार्थ)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (nom./acc. sg.; indeclinable-like usage in salutation)
भगवतेto the Blessed Lord
भगवते:
Sampradana (सम्प्रदान/प्रति)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)
महापुरुषायto the great Person
महापुरुषाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहापुरुष (प्रातिपदिक; महा + पुरुष)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)
महानुभावायto the greatly glorious one
महानुभावाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहानुभाव (प्रातिपदिक; महा + अनुभाव)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)
महाविभूतिपतयेto the Lord of great opulences
महाविभूतिपतये:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहाविभूतिपति (प्रातिपदिक; महा + विभूति + पति)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन (dative sg.)
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (सहकारक/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-शब्दः (preposition/adverb), सहार्थक-अव्यय (with)
महाविभूतिभिःwith great opulences
महाविभूतिभिः:
Sahakaraka (सह/सहचर)
TypeNoun
Rootमहाविभूति (प्रातिपदिक; महा + विभूति)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन (instrumental pl.)
बलिम्offering
बलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (acc. sg.)
उपहरामिI offer
उपहरामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-हृ (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (1st sg.)
इतिthus
इति:
Vacana-marker (उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
अनेनwith this
अनेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental sg.)
अहर्-अहर्day by day
अहर्-अहर्:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formपुनरुक्त-अव्यय (reduplicated adverb)
मन्त्रेणby the mantra
मन्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental sg.)
विष्णोःof Vishnu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive sg.)
आवाहन-अर्घ्य-पाद्य-उपस्पर्शन-स्नान-वासा-उपवीत-विभूषण-गन्ध-पुष्प-धूप-दीप-उपहार-आदि-उपचारान्services such as invocation, arghya, water for feet, sprinkling, bath, garments, sacred thread, ornaments, fragrance, flowers, incense, lamp, offerings, etc.
आवाहन-अर्घ्य-पाद्य-उपस्पर्शन-स्नान-वासा-उपवीत-विभूषण-गन्ध-पुष्प-धूप-दीप-उपहार-आदि-उपचारान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआवाहन + अर्घ्य + पाद्य + उपस्पर्शन + स्नान + वासस् + उपवीत + विभूषण + गन्ध + पुष्प + धूप + दीप + उपहार + आदि + उपचार (प्रातिपदिक-समाहार)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (acc. pl.); समाहार/सूची-समासः (enumerative compound)
सु-समाहितःwell-concentrated
सु-समाहितः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-धा (धातु) → समाहित (कृदन्त) + सु (उपसर्ग/उपपद)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (well-composed/attentive)
उपाहरेत्should offer
उपाहरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-हृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (3rd sg.)

This mantra is very important. Anyone engaged in Deity worship should chant this mantra, as quoted above, beginning with oṁ namo bhagavate mahā-puruṣāya.

V
Viṣṇu
M
Mahāpuruṣa

FAQs

This verse instructs that one should worship Viṣṇu day after day with focused mind, offering standard services like invocation, water offerings (arghya, pādya), bathing, clothing, ornaments, fragrance, flowers, incense, lamps, and food.

In the context of the Pumsavana-vrata, Śukadeva explains the proper devotional procedure—mantra and offerings—by which a devotee worships Lord Viṣṇu to obtain divine blessings through regulated bhakti.

Chant the mantra daily with attention and offer simple items available—water, a flower, a lamp, and food—while maintaining sincerity and steady remembrance of Viṣṇu.