Shloka 39

ता: पर्यतप्यन्नात्मानं गर्हयन्त्योऽभ्यसूयया । आनपत्येन दु:खेन राज्ञश्चानादरेण च ॥ ३९ ॥

tāḥ paryatapyann ātmānaṁ garhayantyo ’bhyasūyayā ānapatyena duḥkhena rājñaś cānādareṇa ca

Para permaisuri yang lain amat menderita kerana tidak beranak dan kerana diabaikan oleh raja. Dalam iri hati, mereka menyalahkan diri sendiri lalu meratap.

tāḥthey (those women)
tāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), बहुवचन (plural); सर्वनाम
paryatapanthey were distressed/tormented
paryatapan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari + √tap (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
ātmānamthemselves
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)
garhayantyaḥblaming (themselves)
garhayantyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√garh (धातु) + शतृ (present active participle)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), बहुवचन (plural)
abhyasūyayāwith envy, with jealousy
abhyasūyayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootabhyasūyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
ānapatyenawith childlessness
ānapatyena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootānapatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
duḥkhenawith sorrow
duḥkhena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
rājñaḥof the king
rājñaḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive), एकवचन (singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
anādareṇawith disregard, with neglect
anādareṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootanādara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine) / नपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
K
King Citraketu
T
the queens (Citraketu’s wives)

FAQs

This verse shows that envy (abhyasūyā) intensifies inner torment—leading one to blame oneself and suffer more, especially when driven by attachment to status, attention, and progeny.

They were distressed by childlessness and felt disregarded by King Citraketu, which fueled envy and self-reproach.

When feeling neglected or comparing oneself with others, notice envy early and redirect the mind toward gratitude and dharmic action; otherwise, the emotion multiplies suffering internally.