Shloka 12

Balarāma Slays the Ape Dvivida

Dvivida-vadha

Devanagari script

तस्य धार्ष्‍ट्यं कपेर्वीक्ष्य तरुण्यो जातिचापला: । हास्यप्रिया विजहसुर्बलदेवपरिग्रहा: ॥ १२ ॥

Transliteration

tasya dhārṣṭyaṁ kaper vīkṣya taruṇyo jāti-cāpalāḥ hāsya-priyā vijahasur baladeva-parigrahāḥ

Translation

Apabila isteri-isteri Dewa Baladeva melihat kebiadaban kera itu, mereka mula ketawa. Lagipun, mereka adalah gadis-gadis muda yang gemar bergurau dan cenderung bersikap konyol.

Synonyms

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• धार्ष्ट्यम्: impudence
• धार्ष्ट्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धार्ष्ट्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• कपेः: of the monkey
• कपेः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: कपि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: √ईक्ष्/वीक्ष् (धातु; दर्शने, उपसर्गः वि-)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)

• तरुण्यः: young women
• तरुण्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तरुणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• जाति-चापलाः: fickle by nature
• जाति-चापलाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जाति (प्रातिपदिक) + चापल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जात्या चापलाः = by nature fickle)

• हास्य-प्रियाः: fond of laughter
• हास्य-प्रियाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हास्य (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (हास्यं प्रियं येषाम्/यासाम्)

• विजहसुः: laughed
• विजहसुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हस् (धातु; हास्ये, उपसर्गः वि-)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• बलदेव-परिग्रहाः: women under Balarāma’s protection/companionship
• बलदेव-परिग्रहाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलदेव (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बलदेवस्य परिग्रहाः = belonging to/attended by Balarāma)

Characters & Entities

• Balarāma (Baladeva)
• the monkey (kapi)

FAQs

What is the meaning of ‘baladeva-parigrahāḥ’ in Srimad Bhagavatam 10.67.12?

It indicates that the young women were under the shelter, protection, or guardianship of Lord Baladeva (Balarāma).

Why did the young women laugh at the monkey in Bhagavatam Canto 10 Chapter 67?

Because they saw the monkey’s audacity and, being youthful and fond of humor, they spontaneously burst into laughter.

What practical lesson does Bhagavatam 10.67.12 give about conduct under divine protection?

Even when protected, one should remain mindful and respectful; the verse highlights how easy it is for the mind to slip into careless amusement when provoked.