Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Uddhava Sent to Vraja: Consolation to Nanda-Yaśodā and the Gopīs’ Separation

तमाह भगवान्प्रेष्ठं भक्तमेकान्तिनं क्व‍‍चित् । गृहीत्वा पाणिना पाणिं प्रपन्नार्तिहरो हरि: ॥ २ ॥

tam āha bhagavān preṣṭhaṁ bhaktam ekāntinaṁ kvacit gṛhītvā pāṇinā pāṇiṁ prapannārti-haro hariḥ

Pada suatu ketika, Tuhan Hari, penghapus derita mereka yang berserah diri, menggenggam tangan Uddhava—bhakta yang setia sepenuhnya dan paling dikasihi—lalu bertitah demikian.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आहsaid to
आह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; √अह् (आह)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
प्रेष्ठम्most dear
प्रेष्ठम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of तम्)
भक्तम्devotee
भक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एकान्तिनम्single-minded (exclusive)
एकान्तिनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकान्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of भक्तम्/तम्)
क्वचित्at a certain time/occasion
क्वचित्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/कालवाचक (somewhere/sometime)
गृहीत्वाhaving taken/held
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) from √ग्रह्
पाणिनाwith (his) hand
पाणिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पाणिम्the hand
पाणिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रपन्नार्तिहरःremover of the distress of the surrendered
प्रपन्नार्तिहरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रपन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक) + आर्ति (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (प्रपन्नानाम् आर्तिं हरति इति)
हरिःHari
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to भगवान्
Ś
Śrī Kṛṣṇa (Hari, Bhagavān)
U
Uddhava

FAQs

This verse describes Hari as “prapannārti-haraḥ”—the Lord who takes away the suffering of those who fully surrender to Him.

It signifies intimacy and trust: Kṛṣṇa is about to entrust Uddhava—His dearmost, one-pointed devotee—with a confidential mission connected to Vṛndāvana.

Cultivate single-hearted devotion by prioritizing remembrance of Kṛṣṇa, aligning daily choices with bhakti, and seeking shelter in Him during anxiety rather than relying solely on temporary supports.