Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

The Killing of Keśī and Vyomāsura; Nārada’s Prophetic Praise of Kṛṣṇa

त्वामीश्वरं स्वाश्रयमात्ममायया विनिर्मिताशेषविशेषकल्पनम् । क्रीडार्थमद्यात्तमनुष्यविग्रहं नतोऽस्मि धुर्यं यदुवृष्णिसात्वताम् ॥ २३ ॥

tvām īśvaraṁ svāśrayam ātma-māyayā vinirmitāśeṣa-viśeṣa-kalpanam krīḍārtham adyātta-manuṣya-vigrahaṁ nato ’smi dhuryaṁ yadu-vṛṣṇi-sātvatām

Aku bersujud kepada-Mu, wahai Īśvara, yang hanya bergantung pada diri-Mu sendiri. Dengan ātma-māyā-Mu Engkau membina susunan khusus yang tidak terhingga dalam alam semesta ini. Kini, demi līlā, Engkau mengambil wujud manusia, menjadi wira utama antara Yadu, Vṛṣṇi dan Sātvata, serta turut serta dalam peperangan manusia.

tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormPuṁliṅga (सर्वनाम-प्रयोगः), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
īśvaramthe Lord
īśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
sva-āśrayamself-dependent; having oneself as refuge
sva-āśrayam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक) + āśraya (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (स्वः आश्रयः यस्य/स्वयमेव आश्रयः)
ātma-māyayāby His own māyā
ātma-māyayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक) + māyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (आत्मनः माया)
vinirmita-aśeṣa-viśeṣa-kalpanamwho has fashioned all particular manifestations
vinirmita-aśeṣa-viśeṣa-kalpanam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvinirmita (कृदन्त/भूतकृदन्त) + aśeṣa (प्रातिपदिक) + viśeṣa (प्रातिपदिक) + kalpana (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (विनिर्मिता अशेष-विशेष-कल्पना यस्य)
krīḍā-arthamfor sport
krīḍā-artham:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootkrīḍā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (क्रीडायाः अर्थम्)
adya-ātta-manuṣya-vigrahamwho has today assumed a human form
adya-ātta-manuṣya-vigraham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootadya (अव्यय/प्रातिपदिक) + ātta (कृदन्त/भूतकृदन्त) + manuṣya (प्रातिपदिक) + vigraha (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (अद्य आत्तः मनुष्य-विग्रहः यस्य)
nataḥbowed down
nataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootnam (धातु)
FormKta (क्त) past passive participle used predicatively; Puṁliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
asmiI am
asmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormLaṭ (Present/वर्तमान), Uttama-puruṣa (1st person/उत्तम), Ekavacana
dhuryamforemost; chief
dhuryam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdhurya (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
yadu-vṛṣṇi-sātvatāmof the Yadus, Vṛṣṇis, and Sātvatas
yadu-vṛṣṇi-sātvatām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyadu (प्रातिपदिक) + vṛṣṇi (प्रातिपदिक) + sātvatā (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana; समासः—द्वन्द्वः (यदवः च वृष्णयः च सात्वताः च)
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Y
Yadu
V
Vṛṣṇi
S
Sātvata

FAQs

This verse says Kṛṣṇa assumes a humanlike body for krīḍā—His divine pastimes—while remaining the independent Supreme Lord.

Ariṣṭāsura, the bull demon, addresses Kṛṣṇa, acknowledging Him as the Supreme Controller who manifests creation by His own māyā.

Remembering that Kṛṣṇa is fully independent helps a devotee rely less on anxiety and more on surrender, offering actions and outcomes to Him.