Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 17

शिबिरमार्गसेतुकूपतीर्थशोधनकर्म यन्त्रायुधावरणोपकरणग्रासवहनमायोधनाच्च प्रहरणावरणप्रतिविद्धापनयनमिति विष्टिकर्माणि ॥ कZ_१०.४.१७ ॥

śibiramārga-setu-kūpa-tīrtha-śodhana-karma yantrāyudhāvaraṇopakaraṇa-grāsa-vahanam āyodhanāc ca praharaṇāvaraṇa-pratividdhāpanayanam iti viṣṭikarmāṇi

Tugas kerah/auxiliari ialah: membersihkan dan menyediakan kem, jalan, jambatan, telaga dan tempat menyeberang; mengangkut jentera, senjata, perisai/peralatan perlindungan, kelengkapan dan makanan ternakan; serta dari medan perang, menanggalkan senjata dan perisai yang tersangkut/terbenam (dan halangan seumpamanya).

शिबिरcamp (military encampment)
शिबिर:
TypeNoun
Rootशिबिर
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
मार्गroad/route (for movement of troops)
मार्ग:
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
सेतुbridge/causeway/dam (crossing structure)
सेतु:
TypeNoun
Rootसेतु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
कूपwell
कूप:
TypeNoun
Rootकूप
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
तीर्थford/ghat (crossing place)
तीर्थ:
TypeNoun
Rootतीर्थ
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
शोधनcleaning/clearing/purification
शोधन:
TypeNoun (action noun)
Rootशुध्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृदन्त (ल्युट्) (समासपूर्वपद)
कर्मwork/task
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
यन्त्रmachines/engines/devices
यन्त्र:
TypeNoun
Rootयन्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
आयुधweapons
आयुध:
TypeNoun
Rootआयुध
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
आवरणcovering/protection/defensive covering
आवरण:
TypeNoun
Rootआवरण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
उपकरणequipment/implements
उपकरण:
TypeNoun
Rootउपकरण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
ग्रासrations/food; fodder
ग्रास:
TypeNoun
Rootग्रास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
वहनcarrying/transport
वहन:
TypeNoun (action noun)
Rootवह्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृदन्त (ल्युट्) (समासपूर्वपद)
मायोधनात्from/with regard to deceptive fighting (stratagem warfare)
मायोधनात्:
TypeNoun
Rootमायोधन
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान (समासोत्तरपद)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
प्रहरणweapon/implement for striking
प्रहरण:
TypeNoun
Rootप्रहरण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
आवरणcovering/protection
आवरण:
TypeNoun
Rootआवरण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रतिविद्धpierced/perforated/damaged
प्रतिविद्ध:
TypeNoun/Participle (past passive)
Rootप्रतिव्यध्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृदन्त (क्त) (समासपूर्वपद)
अपनयनम्removal/taking away
अपनयनम्:
TypeNoun (action noun)
Rootअप-नी
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त (ल्युट्)
इतिthus (ending the enumeration)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formइत्यर्थक अव्यय; सूची-समापनसूचक
विष्टिकर्माणिcorvée/forced-labour duties (required public works)
विष्टिकर्माणि:
TypeNoun (compound)
Rootविष्टि + कर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास
Ś
śibira (camp)
M
mārga (routes)
S
setu (bridge)
K
kūpa (well)
T
tīrtha (ford)
Y
yantra (engines)
Ā
āyudha (weapons)
Ā
āvaraṇa (armour/protection)
G
grāsa (fodder)

FAQs

Combat is treated as the visible tip of a larger administrative system: engineering, transport, provisioning, and recovery/clearance are formalized as state-directed functions.

They are critical mobility and sustainment nodes; controlling and maintaining them reduces march attrition and prevents bottlenecks.