Adhyaya 203

Dewa Agni menerangkan kepada Vasiṣṭha bagaimana sebab-akibat karma terungkap pada saat mati dan selepas mati. Baginda memulakan dengan prinsip bhakti yang melindungi: pemujaan kepada Viṣṇu dengan persembahan seperti bunga mencegah jatuh ke neraka; kematian berlaku apabila makhluk berjasad bertemu sebab yang hampir—air, api, racun, senjata, kelaparan, penyakit, atau jatuh. Jīva kemudian mengambil tubuh lain yang sesuai dengan perbuatannya—seksaan bagi dosa, kebahagiaan bagi dharma. Agni menghuraikan perjalanan pascakematian: utusan Yama yang menggerunkan membawa pendosa melalui pintu selatan dan “jalan buruk”, sedangkan orang benar menempuh laluan lain. Inti bab ini menyenaraikan naraka tertentu beserta hukuman, memetakan pelanggaran moral (keganasan, kecurian, salah laku seksual, pencemaran ritual, pengabaian kewajipan) kepada pengalaman neraka yang tepat. Penutupnya beralih daripada ketakutan kepada penawar: amalan vrata yang berterusan—terutama puasa sebulan, pemeliharaan Ekādaśī, dan Bhīṣma-pañcaka—menjadi benteng dharma daripada takdir naraka.