Vamana Purana — Andhaka's Coronation, Shloka 30

Andhaka’s Coronation, Boons from Shiva, and the Daiva–Asura War (Vahana Catalogues)

Devanagari script

वबलवृत्रौ च बलिनौ गदामुसलधारिणौ पद्भ्यां दैवतसैन्यानि अभिद्रवितुमुद्यतौ

Transliteration

vabalavṛtrau ca balinau gadāmusaladhāriṇau padbhyāṃ daivatasainyāni abhidravitumudyatau

Translation

वबल आणि वृत्र—दोघेही बलवान—गदा व मुसळ धारण करून, पायीच देवांच्या सैन्यावर धाव घेण्यास उद्यत झाले.

Word by Word

• वबल-वृत्रौ: Vabala and Vṛtra
• वबल-वृत्रौ: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: वबल (प्रातिपदिक) + वृत्र (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (Dual), पुल्लिङ्ग; समासः—द्वन्द्व (वबलश्च वृत्रश्च)

• च: and
• च: समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• बलिनौ: powerful (both)
• बलिनौ: विशेषण (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषण (वबलवृत्रौ-विशेषण)

• गदा-मुसल-धारिणौ: bearing mace and club
• गदा-मुसल-धारिणौ: विशेषण (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गदा (प्रातिपदिक) + मुसल (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषण (वबलवृत्रौ-विशेषण); समासः—तत्पुरुष (गदां मुसलं च धारयतः)

• पद्भ्याम्: with (their) feet
• पद्भ्याम्: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: पद् (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), द्विवचन, नपुंसकलिङ्ग

• दैवत-सैन्यानि: armies of the gods
• दैवत-सैन्यानि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: दैवत (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दैवतानां सैन्यानि)

• अभिद्रवितुम्: to rush upon / attack
• अभिद्रवितुम्: प्रयोजन (purpose infinitive)
• Type: Verb
• Root: अभि-√द्रु (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमन्त), क्रियार्थ (purpose)

• उद्यतौ: ready / poised
• उद्यतौ: विशेषण (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उद्-यत (कृदन्त; √यत् धातु)
• Form: भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (PPP used adjectivally: 'raised/ready'), प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषण (वबलवृत्रौ-विशेषण)

Speakers

• Narrative voice addressing Nārada (dialogue framework typically Pulastya → Nārada)

Key Themes

• Daitya-Deva Conflict
• Martial valor
• Weapon symbolism

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse emphasizes deliberate intent (udyata) and the momentum of aggression; it implicitly contrasts impulsive violence with dharmic restraint, preparing the listener for the moral evaluation of conflict outcomes.

How does this fit the Pancalakshana?

Falls under Vamśānucarita/Carita (narrated deeds of notable figures) and functions as itihāsa-like detailing within the Purāṇic frame, not as sarga/pratisarga.

What is the symbolic significance?

The gadā and musala represent blunt force—power that overwhelms rather than persuades—often used in Purāṇic rhetoric to mark tamasic or rājasic modes when detached from righteous purpose.