Previous Verse
Next Verse

Verse 1

Paramahansaparivrajaka

अथ पितामहः स्वपितरम् आदिनारायणम् उपसमेत्य प्रणम्य पप्रच्छ— भगवन्, त्वन्मुखाद् वर्णाश्रमधर्मक्रमं सर्वं श्रुतं विदितम् अवगतम्। इदानीं परमहंसपरिव्राजकलक्षणं वेदितुम् इच्छामि। कः परिव्रजनाधिकारी? कीदृशं परिव्राजकलक्षणम्? कः परमहंसः? परिव्राजकत्वं कथम्? तत्सर्वं मे ब्रूहीति। स होवाच भगवान् आदिनारायणः॥१॥

अथ । पितामहः । स्व-पितरम् । आदिनारायणम् । उपसमेत्य । प्रणम्य । पप्रच्छ । भगवन् । त्वत्-मुखात् । वर्ण-आश्रम-धर्म-क्रमम् । सर्वम् । श्रुतम् । विदितम् । अवगतम् । इदानीम् । परमहंस-परिव्राजक-लक्षणम् । वेदितुम् । इच्छामि । कः । परिव्रजन-अधिकारी । कीदृशम् । परिव्राजक-लक्षणम् । कः । परमहंसः । परिव्राजकत्वम् । कथम् । तत्-सर्वम् । मे । ब्रूहि । इति । सः । ह । उवाच । भगवान् । आदिनारायणः ।

atha pitāmahaḥ svapitaram ādinārāyaṇam upasametya praṇamya papraccha— bhagavan, tvanmukhād varṇāśramadharmakramaṃ sarvaṃ śrutaṃ viditam avagatam | idānīṃ paramahaṃsaparivrājakalakṣaṇaṃ veditum icchāmi | kaḥ parivrajanādhikārī? kīdṛśaṃ parivrājakalakṣaṇam? kaḥ paramahaṃsaḥ? parivrājakatvaṃ katham? tatsarvaṃ me brūhīti | sa hovāca bhagavān ādinārāyaṇaḥ ||1||

तेव्हा पितामह आपल्या पित्याजवळ—आदिनारायणाजवळ—जाऊन प्रणाम करून विचारू लागला— “भगवन्! तुमच्या मुखातून मी वर्णाश्रमधर्मांचा सर्व क्रम ऐकला, जाणला व समजून घेतला आहे. आता परमहंस परिव्राजकाची लक्षणे जाणण्याची इच्छा आहे. परिव्रजनाचा अधिकारी कोण? परिव्राजकाचे लक्षण कसे? परमहंस कोण? परिव्राजकत्व कसे प्राप्त होते? हे सर्व मला सांगा.” तेव्हा भगवान् आदिनारायण म्हणाले॥१॥

Now the Grandsire (Pitāmaha), approaching his own father, Ādi-Nārāyaṇa, bowed and asked: “O Blessed One, from your mouth I have heard, known, and understood the entire sequence of the duties of the social classes and life-stages. Now I wish to know the defining characteristics of the paramahaṃsa wandering renunciant. Who is qualified to wander forth? What is the mark of a wandering renunciant? Who is a paramahaṃsa? How does one attain the state of being a wandering renunciant? Tell me all of that.” Thus spoke the Blessed Ādi-Nārāyaṇa.

Sannyāsa (paramahaṃsa-parivrājaka) and adhikāra (qualification) for mokṣa-oriented renunciationMahavakya: Indirect—frames the inquiry that culminates in mahāvākya-based Brahman-identity contemplation (e.g., “ahaṃ brahmāsmi”, “tat tvam asi”) in later instructions.AtharvaChandas: Prose