Adhyaya 40

या अध्यायात सूत संवादरूपाने विधी‑नैतिक उपदेश सांगतात. अञ्जना पतीसह ब्रह्मा व इतर देवांना भेटते; त्यांच्या अनुमतीने व्यास मुख्य उपदेशक ठरतात. व्यास ‘लोकहित’ भाषणात मतंग ऋषींच्या पूर्ववचनाशी संबंध जोडून वेङ्कट पर्वतावर कठोर तपानंतर अञ्जनेच्या पुत्रजन्माची नियती स्पष्ट करतात. यानंतर आकाशगङ्गा/वेङ्कट तीर्थसमूहातील स्नानाचा काल‑निर्णय दिला आहे. अञ्जनेच्या ‘प्रत्याक्ष‑दिवशी’ गङ्गा व अन्य तीर्थे तेथे एकत्र येतात असे सांगून स्वामी पुष्करिणीची विशेष पावनता वर्णिली आहे. पौर्णिमा, मेष‑पूषन् संयोग व नक्षत्र‑निर्देश अशा विशिष्ट पंचांगयोगात स्नान केल्यास दीर्घकाळ गङ्गातटावरील सर्व तीर्थस्नानाइतके फळ मिळते असे प्रतिपादन आहे. पुढे वेङ्कटाद्रीवर विधिपूर्वक दानाची प्रशंसा—अन्न व वस्त्रदान श्रेष्ठ, तसेच पित्याकरिता श्राद्ध अत्यंत फलदायी असे सांगितले आहे. सुवर्ण, शालग्राम, गाय, भूमिदान, कन्यादान, जलशाळा, तीळ, धान्य, सुगंध‑पुष्प, छत्र‑चामर, तांबूल इत्यादी दानांमुळे क्रमशः स्वर्गभोग, राज्यसंपदा, शास्त्रज्ञ ब्राह्मण्य आणि अखेरीस चक्रपाणि (विष्णु) कृपेने मोक्ष मिळतो अशी फलश्रृंखला दिली आहे. नियमित श्रवण‑पाठाने पापशुद्धी होऊन विष्णुलोकप्राप्ती व संततीपर्यंत पुण्यविस्तार होतो—अशी फलश्रुती देऊन अध्याय समाप्त होतो.