
या अध्यायात श्रीवेङ्कटाचलावरील कटाहतीर्थाचे माहात्म्य बहुवक्तृसंवादरूपाने सांगितले आहे. ऋषी त्रिलोकी त्याची कीर्ती कशी पसरली याविषयी विचारतात; नारदाला प्रमाण मानले जाते आणि महादेवही त्याची पूर्ण महिमा जाणतो असे प्रतिपादन होते. गंगा इत्यादी पवित्र नद्या व अन्य तीर्थेही स्वतःच्या शुद्धीसाठी कटाहतीर्थाचा आश्रय घेतात—यातून या तीर्थाची श्रेष्ठता ठसवली जाते. तसेच या स्तुतीला केवळ ‘अर्थवाद’ समजून नाकारणे आध्यात्मिकदृष्ट्या घातक आहे अशी कठोर चेतावणी दिली आहे. पुढे तीर्थजल पानाची विधी सांगितली आहे—अष्टाक्षर मंत्राने किंवा विष्णुनामांनी (त्रिविध नामोच्चारासह) पान करणे श्रेष्ठ; मंत्राविना पान केल्यास प्रायश्चित्तोक्ती करावी. शेवटी दृष्टांत: ब्राह्मण केशव व्यसन व हिंसेमुळे पतित होऊन ब्रह्महत्यादोषात पडतो आणि पापरूपिणी शक्ती त्याचा पाठलाग करते. भारद्वाजांच्या मार्गदर्शनाने तो स्वामिपुष्करिणीत स्नान, वराहपूजन, श्रीनिवास/वेङ्कटेश दर्शन आणि कटाहतीर्थपान करतो; त्यामुळे ब्रह्महत्या नष्ट होते व वेङ्कटेश स्वतः दिव्य प्रमाण देतो. उपसंहारात ही कथा इतिहासनिष्ठ व परंपरेने श्रद्धेने सांगितलेली असल्याचे नमूद आहे।
No shlokas available for this adhyaya yet.