Adhyaya 2

या अध्यायात सूत प्राचीन प्रसंग सांगतात—वैवस्वत मन्वंतरातील कृतयुगात नारायणाद्रीवर धरणीदेवी वराहभगवानांना विचारते की कोणत्या मंत्राने प्रभू प्रसन्न होतात आणि कोणत्या साधनेने समृद्धी, राज्य-ऐश्वर्य, संतती तसेच नियमपालक साधकाला अखेरीस भगवत्पद प्राप्त होते. वराह भगवान ‘परम गुप्त’ मंत्र सांगून त्याचा उपदेश केवळ भक्त व संयमी व्यक्तीलाच करावा, असे स्पष्ट करतात. यानंतर मंत्राचे शास्त्रीय स्वरूप दिले आहे—मंत्र: “ॐ नमः श्रीवराहाय धरण्युद्धरणाय च”; ऋषी: संकर्षण, देवता: वराह, छंद: पंक्ती, बीज: श्रीबीज. सद्गुरूकडून दीक्षा घेतलेल्या साधकासाठी चार लक्ष जप सांगितला आहे; त्यानंतर मधु-घृतयुक्त पायसाने होम करण्याची विधी आहे. ध्यानात स्फटिकासारखा तेजस्वी, कमळासारखे लाल नेत्र, वराहमुख असूनही सौम्य, चार भुजांत चक्र-शंख-अभयमुद्रा व कमळ धारण करणारा, लाल-सुवर्ण वस्त्राभूषणांनी अलंकृत आणि शेषादी विश्वाधार-चिन्हांनी युक्त असा स्वरूपवर्णन येते. फलश्रुतीत नित्य १०८ जपाने इच्छित सिद्धी व शेवटी मोक्ष मिळतो असे सांगितले आहे. पुढे उदाहरणे—धर्म नावाचा मनु देवतासमान अवस्था प्राप्त करतो, शापग्रस्त इंद्र स्वर्ग परत मिळवतो, ऋषी उच्च गतीला जातात, आणि श्वेतद्वीपात जप करून अनंत पृथ्वीचा आधार बनतो। शेवटी धरणी श्रीनिवासांचे वेङ्कटावर आगमन व तेथील चिरनिवास याविषयी विचारते।