Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 20

तत्र स्नात्वा महाभाग भवन्ति विरजा नराः । दशानामश्वमेधानां कृतानां यत्फलं भवेत् । तदाप्नोति स धर्मात्मा तत्र स्नात्वा यतव्रतः

tatra snātvā mahābhāga bhavanti virajā narāḥ | daśānāmaśvamedhānāṃ kṛtānāṃ yatphalaṃ bhavet | tadāpnoti sa dharmātmā tatra snātvā yatavrataḥ

हे महाभाग! तेथे स्नान केल्याने मनुष्य निर्मळ व पापरहित होतात. दहा अश्वमेध यज्ञांचे जे फळ, तेच संयमी धर्मात्म्यास तेथे स्नान केल्याने प्राप्त होते.

tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsnā (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकाले कृत्य (having bathed)
mahā-bhāgaO fortunate one
mahā-bhāga:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (महान् भागः यस्य/महाभाग); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
bhavantibecome
bhavanti:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
virajāḥfree from impurity
virajāḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootviraja (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
narāḥmen/people
narāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
daśānāmof ten
daśānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; (अश्वमेध-विशेषण) षष्ठी (6th), बहुवचन
aśvamedhānāmof horse-sacrifices
aśvamedhānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootaśvamedha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
kṛtānāmperformed
kṛtānām:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) → kṛta (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; विशेषणम्
yatwhich
yat:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
phalamfruit/result
phalam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
bhavetwould be
bhavet:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
tatthat
tat:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
āpnotiattains
āpnoti:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
dharma-ātmāa righteous-souled man
dharma-ātmā:
Karta (Subject-apposition/कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (धर्मः आत्मा यस्य); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsnā (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
yata-vrataḥof restrained vows
yata-vrataḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootyata (कृदन्त/प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (यतं व्रतं यस्य/यतव्रतः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

Narrator (contextual; Ayodhyāmāhātmya)

Tirtha: Tilodakī–Sarayū Saṅgama

Type: sangam

Scene: Pilgrims enter the confluence waters with folded hands; a righteous ascetic stands waist-deep, eyes closed; subtle radiance rises from the water signifying ‘viraja’ purity; distant siddhas witness.

T
Tilodakī–Sarayū Saṅgama (implied)
A
Aśvamedha

FAQs

Pilgrimage-bathing done with self-restraint can yield immense merit and inner purification.

The confluence of the Tilodakī and Sarayū rivers (saṅgama tīrtha) described in the preceding verse.

Snāna (sacred bathing) at the tīrtha, ideally undertaken with vrata/self-discipline.