Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

महेश्वर प्रभो ब्रूहि किं चकार जनेश्वरः । भोजराजो मृगीं प्राप्य स च सारस्वतो मुनिः

Transliteration

maheśvara prabho brūhi kiṃ cakāra janeśvaraḥ | bhojarājo mṛgīṃ prāpya sa ca sārasvato muniḥ

Translation

हे महेश्वर प्रभो, सांगावे—मृगी प्राप्त झाल्यावर जनाधिप राजा भोजाने काय केले? आणि सारस्वत मुनीने काय केले?

Word by Word

• महेश्वर: O Maheshvara (Great Lord)
• महेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—महान् + ईश्वरः (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः, रूढ)

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• चकार: did
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जनेश्वरः: the lord of people (king)
• जनेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—जनस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• भोजराजः: King Bhoja
• भोजराजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भोज + राज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—भोजः (नाम) + राजा (कर्मधारय/विशेषण-विशेष्य)

• मृगीम्: a doe
• मृगीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृगी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having obtained’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• सारस्वतः: Sarasvata (of Sarasvatī)
• सारस्वतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सारस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (मुनिः इति विशेष्य)

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Questioner/devotee addressing Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Maheśvara/Śiva (respondent)

Visual Art Cues

Scene: A king (Bhoja) in hunting attire stands with attendants, holding or approaching a doe; nearby a serene sage (Sārasvata) watches or intervenes; the sacred landscape hints at a tīrtha boundary where worldly action meets dharma.

Characters & Entities

• Maheśvara
• Bhoja
• Sārasvata Muni
• mṛgī (doe)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred-place narratives often teach dharma through exemplary figures—kings and sages—whose actions become models for pilgrims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode belongs to the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya within Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse introduces a narrative inquiry that will frame the site’s glory through the deeds of Bhoja and Sārasvata.