Adhyaya 89

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेद्वरारोहे कपालीश्वरमुत्तमम् । रुद्रं तृतीयं पापघ्नं नीलरुद्रस्यपूर्वतः

ईश्वर म्हणाले—मग, हे सुजंघे, नीलरुद्राच्या पूर्वेस स्थित पापहारी तृतीय रुद्र असलेल्या उत्तम कपालीश्वराकडे जावे.

Verse 2

बुधेश्वरात्पश्चिमतो धनुषां सप्तके स्थितम् । छिन्नं मया पुरा देवि ब्रह्मणः पंचमं शिरः

बुधेश्वराच्या पश्चिमेस सात धनुष्यांच्या अंतरावर ते स्थान आहे। हे देवी, तेथेच मी पूर्वी ब्रह्मदेवाचे पाचवे शिर छिन्न केले होते।

Verse 3

तत्कपालं करे लग्नं प्रभासक्षेत्रमागतः । ततो वर्षसहस्रं तु संस्थितः क्षेत्रमध्यतः

ते कपाल हाताला चिकटलेले असताना तो प्रभासक्षेत्री आला। नंतर त्या पवित्र क्षेत्राच्या मध्यभागी तो हजार वर्षे स्थिर राहिला।

Verse 4

कपालधारी दिग्वासाः कपाली तेन च स्मृतः । तन्मया पूजितं लिंगं वर्षाणामयुतं प्रिये

कपाल धारण करून दिगंबर राहिल्यामुळे तो ‘कपाली’ म्हणून स्मरणात आहे। हे प्रिये, त्या लिंगाची मी दहा हजार वर्षे पूजा केली।

Verse 5

कपालिरूपमास्थाय कपालीशस्ततः स्मृतः । सर्वपापहरो नृणां दर्शनात्स्पर्शनादपि

कपालीचे रूप धारण केल्यामुळे तो ‘कपालीश’ म्हणून ओळखला जातो। तो मनुष्यांचे सर्व पाप हरतो—केवळ दर्शनानेही आणि स्पर्शानेही।

Verse 6

मया तत्र नियुक्ता वै रक्षार्थं शूलपाणयः । गणाः सहस्रशो देवि पापिनां दुष्टचेतसाम्

हे देवी, तेथे रक्षणासाठी मी त्रिशूलधारी गणांना हजारोच्या संख्येने नेमले—पापी व दुष्टचित्त लोकांविरुद्ध।

Verse 7

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । पूजयेत्तं महादेवं कपालिनमनामयम्

म्हणून सर्व प्रयत्नांनी, सम्यक श्रद्धायुक्त होऊन, रोग-शोक हरिणारा कपालिन् असा तो महादेव यथाविधी पूजावा।

Verse 8

हिरण्यं तत्र दातव्यं ब्राह्मणे वेदपारगे । पूजयित्वा विधानेन सम्यक्तत्पुरुषाणुना

तेथे वेदपारंगत ब्राह्मणास सुवर्ण दान द्यावे—विधानपूर्वक पूजा करून, सम्यक् तत्पुरुष-अनुमंत्रासह।

Verse 9

जन्मप्रभृति यत्पापं प्राणिभिः समुपार्जितम् । षडशीतिमुखे दृष्ट्वा तल्लिंगं तु व्यपोहति

जन्मापासून प्राण्यांनी जे पाप संचित केले आहे—छ्याऐंशी मुखधारी प्रभूच्या त्या लिंगाचे दर्शन होताच ते निश्चयाने नष्ट होते।

Verse 10

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं पापनाशनम् । कपालिरुद्रदेवस्य तृतीयस्य वरानने

हे वरानने! अशा रीतीने तृतीय कपालिरुद्रदेवाचे पापनाशक माहात्म्य संक्षेपाने सांगितले आहे।

Verse 89

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये कपा लीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोननवतितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डात, प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यांतर्गत, एकादशरुद्रमाहात्म्यात ‘कपालीश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नामक एकोणनव्वदावा अध्याय समाप्त झाला।