
ईश्वर महादेवीला सांगतात की प्रभास-क्षेत्रात पूर्वी उल्लेखलेल्या स्थळाच्या दक्षिणेस, फारसे दूर नाही, उत्तंकेश्वर नावाचे अत्यंत श्रेष्ठ पुण्यतीर्थ आहे. त्या दिशेने यात्रा करण्याची आज्ञा देऊन ते प्रभास-क्षेत्रातील प्रवासाचा क्रम व मार्गदर्शन स्पष्ट करतात. हे शिवस्थान महात्मा भक्त उत्तंक यांनी स्वतःच्या भक्तीने स्थापन केले असे वर्णन येते. जो यात्रेकरू सुसमाहित होऊन तेथे दर्शन व स्पर्श करतो आणि विधिपूर्वक भक्तिभावाने पूजन करतो, तो सर्व पाप/कल्मषांपासून मुक्त होतो—अशी फलश्रुती आहे. हा स्कंदमहापुराणातील प्रभासखंडातील उत्तंकेश्वर-माहात्म्याचा ७७वा अध्याय आहे.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि उत्तंकेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव दक्षिणे भागे नातिदूरे व्यवस्थितम् । स्थापितं च स्वयं भक्त्या उत्तंकेन महात्मना
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! त्यानंतर उत्तम अशा उत्तंकेश्वराकडे जावे. तो त्याच्याच दक्षिण भागी फार दूर नाही; आणि महात्मा उत्तंकाने स्वतः भक्तिभावाने त्याची स्थापना केली आहे।
Verse 2
तद्दृष्ट्वा तु महादेवि स्पृष्ट्वा च सुसमाहितः । संपूज्य विधिवद्भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषात्
हे महादेवी! ते दर्शन घेऊन, चित्त एकाग्र करून स्पर्श करून, आणि विधिपूर्वक भक्तिभावाने पूजन केल्यास मनुष्य सर्व पापकल्मषांपासून मुक्त होतो।
Verse 77
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उत्तंकेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनाम सप्तसप्ततितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखण्डाच्या प्रथम प्रभासक्षेत्र-माहात्म्यात ‘उत्तंकेश्वर-माहात्म्यवर्णन’ नामक सत्त्याहत्तरावा अध्याय समाप्त झाला।