Adhyaya 64
या अध्यायात ईश्वर प्रभासक्षेत्राच्या पूर्व दिशेला, पाच धनु अंतरावर असलेल्या एका विशेष तीर्थाचे वर्णन करतात. त्या स्थळाचे नाव ‘लक्ष्मीश्वर’ असून ते दारिद्र्य व अमंगलाचा नाश करणारे मानले आहे. कथानकानुसार दैत्यवधानंतर देवी लक्ष्मीला तेथे आणले गेले आणि देवीने स्वतः प्रतिष्ठाकर्म करून त्या देवतेचे ‘लक्ष्मीश्वर’ हे नाम स्थापन केले. पुढे श्रीपंचमीच्या दिवशी विधिपूर्वक भक्तिभावाने लक्ष्मीश्वराचे पूजन करण्याचे विधान सांगितले आहे. फलश्रुतीत लक्ष्मीची कृपा अखंड राहते असे प्रतिपादन आहे—उपासक लक्ष्मीपासून वियुक्त होत नाही आणि मन्वंतरपर्यंत दीर्घकाळ समृद्धी व सौभाग्य प्राप्त करतो. हा स्कंदमहापुराणातील प्रभासखण्ड, प्रभासक्षेत्रमाहात्म्याचा चौसष्टावा अध्याय आहे.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे धनुषां पंचके स्थितम् । लक्ष्मीश्वरेति विख्यातं दारिद्र्यौघविनाशनम्
ईश्वर म्हणाले—त्याच्याच पूर्व दिशेच्या भागात पाच धनुष्य अंतरावर लक्ष्मीश्वर म्हणून विख्यात (लिंग) स्थित आहे, जो दारिद्र्याच्या प्रवाहाचा नाश करणारा आहे।
Verse 2
यत्र देव्या समानीता लक्ष्मीर्देत्यान्निहत्य च । तेन लक्ष्मीश्वरं नाम स्वयं देव्या प्रतिष्ठितम्
जिथे देवीने दानवांचा वध करून लक्ष्मीला (पुन्हा) आणले—म्हणून तो (लिंग) लक्ष्मीश्वर नावाने ओळखला गेला, आणि स्वयं देवीनेच प्रतिष्ठित केला।
Verse 3
यस्तं पूजयते भक्त्या श्रीपंचम्यां विधानतः । न विमुक्तो भवेल्लक्ष्म्या यावन्मन्वतरं प्रिये
हे प्रिये! जो श्रीपंचमीला विधिपूर्वक भक्तिभावाने त्याचे पूजन करतो, तो मन्वंतर जितका काळ टिकतो तितका काळ लक्ष्मीपासून वियुक्त होत नाही।
Verse 64
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये लक्ष्मीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःषष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीति-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्र-माहात्म्यात ‘लक्ष्मीश्वर-माहात्म्य-वर्णन’ नाम चतुःषष्टितम अध्याय समाप्त झाला।