Adhyaya 55
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 55

Adhyaya 55

ईश्वर देवीला सांगतात—गौरीजवळ, नैऋत्य दिशेकडे फारसे दूर नसलेल्या विमलेश्वराकडे जा. हे स्थान ‘पाप-प्रणाशन’ म्हणून वर्णिले आहे; स्त्री-पुरुष सर्वांना, तसेच देहक्षयाने पीडितांनाही, येथे पापक्षय होऊन दुःखांचा अंत होतो। येथे भक्तियुक्त अर्चनाच मुख्य उपाय आहे; तिच्यामुळे क्लेश निवतात आणि साधकाला ‘निर्मल’ पद/अवस्था प्राप्त होते। गंधर्वसेना व विमला यांच्याशी निगडित कारणकथेतून पृथ्वीवर या लिंगाला ‘विमलेश्वर’ हे नाव कसे प्रसिद्ध झाले ते सांगितले आहे। शेवटी हे माहात्म्य-क्रमातील चौथे प्रकरण असून सर्वपापविनाशक फल देणारे आहे, असे ठामपणे प्रतिपादले आहे।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्पूर्वे विमलेश्वरम् । गौर्याः पूर्वं समीपस्थं नातिदूरे व्यवस्थितम्

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, त्या स्थानाच्या पूर्वेस असलेल्या विमलेश्वराकडे जावे। तो गौरीच्या पूर्वेस, अगदी जवळ, फार दूर नाही।

Verse 2

गुरोर्नैरृत्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । अपि कृत्वा महापापं नारी वा पुरुषोऽपि वा

गुरु (तीर्थ/मंदिर) यांच्या नैऋत्य (दक्षिण-पश्चिम) दिशाभागात पापप्रणाशक (स्थान/लिंग) स्थित आहे। स्त्री असो वा पुरुष—महापाप केले तरीही…

Verse 3

क्षयाभिभूतदेहो वा तं समभ्यर्च्य भक्तितः । सर्वदुःखान्तगो भूत्वा निर्मलं पदमाप्नुयात्

क्षयरोगाने ग्रस्त देह असला तरी जो भक्तिभावाने त्या प्रभूची पूजा करतो, तो सर्व दुःखांचा अंत करून निर्मळ पद प्राप्त करतो.

Verse 4

गंधर्वसेना यत्रैव विमलाऽभूत्क्षया न्विता । विमलेश्वरनाम्ना वै तल्लिंगं प्रथितं क्षितौ

त्याच ठिकाणी गंधर्वसेना क्षयपीडेतून मुक्त होऊन विमल झाली; म्हणून ते लिंग पृथ्वीवर ‘विमलेश्वर’ या नावाने प्रसिद्ध आहे.

Verse 5

इति ते कथितं सर्वं विमलेश्वरसूचकम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं तुरीयं भवसुन्दरि

हे भवसुंदरी! विमलेश्वरास सूचित करणारे हे सर्व मी तुला सांगितले; हे चौथे माहात्म्य सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.

Verse 55

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये विमलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘विमलेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नामक पंचपन्नासावा अध्याय समाप्त झाला.