Adhyaya 52

Verse 1

ईश्वर उवाच । पंचाथ सिद्धलिंगानि कथयामि यशस्विनि । येषां दर्शनतो देवि सिद्धा यात्रा भवेन्नृणाम्

ईश्वर म्हणाले—हे यशस्विनी! मी पाच सिद्ध-लिंगांचे कथन करतो. हे देवी! ज्यांच्या दर्शनमात्राने मनुष्यांची यात्रा सिद्ध होते.

Verse 2

सोमेशादीशदिग्भागे वरारोहेति या स्मृता । तस्याश्च पूर्वदिग्भागे देवं सिद्धेश्वरं परम् । अभिगम्य नरो भक्त्या अणिमादिकमाप्नुयात्

सोमेशाच्या ईशान दिशेला ‘वरारोहा’ म्हणून प्रसिद्ध स्थान आहे; तिच्या पूर्व भागात परमदेव सिद्धेश्वर विराजमान आहेत. भक्तिभावाने त्यांचे दर्शन-पूजन केल्यास नर अणिमा इत्यादी योगसिद्धी प्राप्त करतो.

Verse 3

सिद्धैः प्रतिष्ठितं लिंगं दृष्ट्वा भक्त्या तु मानवः । मुच्यते पातकैः सर्वैः सिद्धलोकं स गच्छति

सिद्धांनी प्रतिष्ठित केलेले लिंग भक्तिभावाने पाहिल्यास मनुष्य सर्व पातकांपासून मुक्त होतो आणि सिद्धलोकास जातो.

Verse 4

विघ्नानि नाशमायांति तत्र क्षेत्रनिवासिनाम् । कामः क्रोधो भय लोभो रागो मत्सर एव च

त्या क्षेत्रात निवास करणाऱ्यांचे विघ्न नष्ट होतात—काम, क्रोध, भय, लोभ, राग आणि मत्सरही.

Verse 5

ईर्ष्या दंभस्तथाऽलस्यं निद्रा मोहस्त्वहंकृतिः । एतानि विघ्नरूपाणि सिद्धेर्विघ्नकराणि तु

ईर्ष्या, दंभ, आळस, निद्रा, मोह आणि अहंकार—ही सर्व विघ्नरूपे असून साधना-सिद्धीस अडथळा आणणारी आहेत.

Verse 6

तानि नाशं समायांति तत्र सिद्धे श्वरार्चनात् । एवं ज्ञात्वा तु यत्नेन तत्र यात्रां समाचरेत्

ते सर्व (विघ्न) तेथे सिद्धेश्वराच्या अर्चनेने नष्ट होतात. हे जाणून मनुष्याने प्रयत्नपूर्वक त्या स्थळी यात्रा करावी.

Verse 7

इत्येवं कथितं देवि सिद्धेश्वरमहोदयम् । सर्वकामप्रदं नृणां श्रुतं पातकनाशनम्

हे देवी, अशा प्रकारे सिद्धेश्वराचा महान महिमा कथन केला आहे। तो मनुष्यांना सर्व कामना देणारा असून, त्याचे श्रवणमात्र पातकांचा नाश करते।

Verse 52

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेत, सातव्या प्रभासखंडात, प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा बावन्नावा अध्याय समाप्त झाला।