Adhyaya 42

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चण्डीशं देवमुत्तमम् । सोमेशादीशदिग्भागे धनुषां सप्तके स्थितम्

ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! त्यानंतर उत्तम देव चंडीशाकडे जावे; तो सोमेशापासून ईशान (ईशान्य) दिशेस सात धनुष्य अंतरावर स्थित आहे।

Verse 2

दण्डपाणेस्तु भवनाद्दक्षिणे नातिदूरगम् । चंड्या प्रतिष्ठितं पूर्वं चण्डेनाराधितं ततः

दंडपाणि यांच्या भवनाच्या दक्षिणेस, फारसे दूर नाही—हे पूर्वी चंडीने प्रतिष्ठित केले; त्यानंतर चंडाने याची आराधना केली।

Verse 3

गणेन मम देवेशि तत्कृत्वा दुष्करं तपः । तेन चण्डेश्वरं लिंगं प्रख्यातं धरणीतले

हे देवेशी! माझ्या गणाने तेथे दुष्कर तप केले; त्याच्यामुळे ते लिंग धरणीतलावर ‘चंडेश्वर’ या नावाने प्रसिद्ध झाले।

Verse 4

स्नापयेत्पयसा पूर्वं दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

प्रथम (लिंगास) दुधाने स्नान घालावे; नंतर तुपमिश्रित दह्याने; तसेच मध व ऊसाच्या रसानेही; आणि कुंकुमाने लेपन करावे।

Verse 5

कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभिरसेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पुष्पैः संपूजयेत्ततः

नंतर कर्पूर-उशीरा यांचे मिश्रण, मृगनाभी-रस, सुगंधी चंदन व पुष्पांनी विधिपूर्वक पूर्ण पूजन करावे।

Verse 6

दग्ध्वा धूपं पुरो देवि ततो देवस्य चागुरुम् । वस्त्रैः संपूजयेत्पश्चादात्मवित्तानुसारतः

हे देवी! प्रथम देवासमोर धूप जाळून, मग देवाला सुगंधी अगुरु अर्पण करावे; त्यानंतर आपल्या सामर्थ्यानुसार वस्त्रांनी पूजन करावे।

Verse 7

नैवेद्यं परमान्नं च दत्त्वा दीपसम न्वितम् । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यो यथाशक्त्या तु दक्षिणाम्

दीपासह नैवेद्य—विशेषतः उत्तम परमान्न—अर्पण करून, नंतर यथाशक्ती द्विजांना दक्षिणा द्यावी।

Verse 8

दक्षिणां दिशमास्थाय यत्किंचित्तत्र दीयते । चण्डीशस्य वरारोहे तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

हे वरारोहे! दक्षिण दिशेकडे तोंड करून चण्डीशाच्या निमित्त तेथे जे काही दिले जाते, ते सर्व अक्षय फल देणारे होते।

Verse 9

यः श्राद्धं कुरुते तत्र चण्डीशस्य तु दक्षिणे । आकल्पं तृप्तिमायांति पितरस्तस्य भामिनि

हे भामिनि! जो तेथे चण्डीशाच्या दक्षिण बाजूस श्राद्ध करतो, त्याचे पितर कल्पपर्यंत तृप्त होतात।

Verse 10

अयने चोत्तरे प्राप्ते यः कुर्याद्घृत कम्बलम् । न स भूयोऽत्र संसारे जन्म प्राप्नोति दारुणम्

उत्तरायण प्राप्त झाल्यावर जो ‘घृत-कंबळ’ विधी करतो, तो या संसारचक्रात पुन्हा दारुण जन्म प्राप्त करत नाही।

Verse 11

एवं कृत्वा नरो भक्त्या यात्रां देवस्य शूलिनः । निर्माल्यातिक्रमोद्भूतैरज्ञानाद्भक्षणोद्भवैः । पापैः प्रमुच्यते जंतुस्तथाऽन्यैः कर्मसंभवैः

अशा रीतीने भक्तीने शूलधारी देवाची यात्रा केल्यास, निर्माल्याचे उल्लंघन यामुळे झालेले, अज्ञानाने त्याचे भक्षण केल्याने झालेले तसेच इतर कर्मजन्य पापांपासूनही जीव मुक्त होतो।

Verse 42

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चण्डीशमाहात्म्यवर्णनंनामद्विचत्वारिंशोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘चंडीशमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा बेचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला।