Adhyaya 364
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 364

Adhyaya 364

ईश्वर महादेवीला सांगतो की हिरण्य-तटावर तुण्डपुर नावाचे स्थान आहे आणि तेथे घर्घर-ह्रद नावाचा पवित्र जलाशय आहे. त्या क्षेत्राचा अधिष्ठाता देव कन्देश्वर असल्याचे वर्णन येते. शिव म्हणतो की त्या ठिकाणी त्याच्या जटा बांधल्या गेल्या होत्या; या दैवी स्मृतीमुळे त्या स्थळाचे माहात्म्य व अधिकार सिद्ध होतो. म्हणून भक्ताने तेथे जाऊन तीर्थस्नान करावे आणि विधिपूर्वक कन्देश्वराची पूजा करावी. या उपासनेचे फळ धर्म व मोक्षाशी निगडित आहे—घोर पातकांचा नाश होतो आणि ‘शासन’ प्राप्त होते, म्हणजे ईश्वरी संरक्षण/आज्ञा-आशीर्वादरूप मान्यता।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यातटसंस्थितम् । स्थानं तुण्डपुरंनाम यत्रासौ घर्घरो ह्रदः

ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, त्यानंतर हिरण्या नदीच्या तीरावर स्थित ‘तुण्डपुर’ नावाच्या स्थानी जावे, जिथे ‘घर्घर’ नावाचा ह्रद (सरोवर) आहे.

Verse 2

तत्र कन्देश्वरो देवो यत्र बद्धा जटा मया । तत्र स्नात्वा नरः सम्यक्त्ं देवं यः प्रपूजयेत् । स मुक्तः पातकैर्घोरैः प्राप्नुयाच्छासनं शुभम्

तेथे कन्देश्वर देव आहेत, जिथे मी माझ्या जटा बांधल्या. जो मनुष्य तेथे विधिपूर्वक स्नान करून श्रद्धेने त्या देवाचे पूजन करतो, तो घोर पातकांपासून मुक्त होऊन शुभ दिव्य अनुग्रह (शासन) प्राप्त करतो.

Verse 363

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हिरण्यातुण्डपुर घर्घरह्रदकन्देश्वर माहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरत्रिशतत मोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘हिरण्या, तुण्डपुर, घर्घरह्रद व कन्देश्वर माहात्म्यवर्णन’ नामक ३६३ वा अध्याय समाप्त झाला.