Adhyaya 360
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 360

Adhyaya 360

या अध्यायात ईश्वर महादेवीला संबोधून ‘शृंगसार’ नावाच्या पवित्र तीर्थस्थळाचे महत्त्व सांगतो. तेथे वास करणारे लिंग ‘शृंगारेश्वर’ म्हणून प्रसिद्ध आहे. या क्षेत्राची पावनता एका प्राचीन दैवी प्रसंगाशी जोडली आहे—हरि गोपींसह तेथे शृंगार-लीला करीत होता; म्हणूनच स्थान व देव-लिंगाला हे नाव प्राप्त झाले. पुढे, ठरलेल्या विधी-विधानानुसार त्या ठिकाणी भव (शिव) याची पूजा केल्यास पापसमूहाचा नाश होतो असे प्रतिपादन केले आहे. फलश्रुतीत स्पष्ट सांगितले आहे की दारिद्र्य व शोकाने पीडित भक्ताने तेथे आराधना केल्यास पुढे पुन्हा अशी दीनता व दुःख भोगावे लागत नाही; म्हणून हे तीर्थ उपायकारी भक्ती व धर्माचरणासाठी सिद्ध मानले आहे।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि स्थानं शृंगसरोऽभिधम्

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, शृंगसर (शृंग-सरोवर) नावाच्या पुण्यस्थानी जावे।

Verse 2

शृंगारेश्वरनामा च तत्र देवः प्रतिष्ठितः । शृङ्गारं विधिवच्चक्रे यत्र गोपीयुतो हरिः

तेथे ‘शृंगारेश्वर’ नावाने देव प्रतिष्ठित आहेत; जिथे गोपींसह हरिने विधिपूर्वक शृंगार करून प्रेमयुक्त पूजन केले।

Verse 3

शृङ्गारेश्वरनामा च तेन पापौघनाशनः । पूजयेद्यो विधानेन तत्र स्थाने स्थितं भवम् । दारिद्र्यदुःखसंयुक्तो न स भूयाद्भवे क्वचित्

म्हणून ते ‘शृंगारेश्वर’ म्हणून प्रसिद्ध—पापसमूह नाश करणारे। जो विधिपूर्वक त्या स्थानी स्थित भव (शिव) यांची पूजा करतो, तो पुन्हा संसारात कधीही दारिद्र्य व दुःखाने ग्रस्त होत नाही।

Verse 359

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शृंगारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनषष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीति-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘शृंगारेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नामक ३६० वा अध्याय समाप्त झाला।