Adhyaya 351
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 351

Adhyaya 351

या अध्यायात ईश्वर महादेवीला कौरवेश्वरी देवीकडे जाण्याची आज्ञा देतात. पूर्वीच्या आराधनेमुळे तिचे नाव कुरुक्षेत्राशी जोडलेले असून ती पवित्र क्षेत्राची रक्षणशक्ती आहे असे वर्णन येते; भीमानेही क्षेत्ररक्षणाचे व्रत स्वीकारून पूर्वी तिची उपासना केली होती, हे स्मरण करून दिले जाते. महानवमीच्या दिवशी प्रयत्नपूर्वक केलेले पूजन अत्यंत फलदायी सांगितले आहे. अतिथिसत्कार व दानधर्माचा नियमही दिला आहे—विशेषतः दांपत्यांना अन्नदान करणे, उत्तम/दिव्य गुणांचे अन्न-पान व नीट तयार केलेले गोड पदार्थ अर्पण करणे. अशा स्तुती व दानाने प्रसन्न झालेली देवी भक्ताचे पुत्राप्रमाणे रक्षण करते; स्थाननिष्ठ भक्ती, रक्षणकर्तव्य आणि नियत दान हे परस्पर पूरक साधन म्हणून मांडले आहे.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्माद्वै कौरवेश्वरीम् । यस्य नाम्ना कुरुक्षेत्रं तेन साराधिता पुरा

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवी, तेथून कौरवेश्वरीकडे जावे; जिच्या नामामुळे कुरुक्षेत्र प्रसिद्ध आहे, ती प्राचीनकाळी पूर्ण भक्तीने आराधिली गेली होती।

Verse 2

आराधिताऽसौ भीमेन कृत्वा क्षेत्रस्य रक्षणम् । महानवम्यां यत्नेन यस्तां पूजयते नरः । तं पुत्रमिव कल्याणी रक्षते नात्र संशयः

क्षेत्राचे रक्षण करून भीमाने तिची आराधना केली होती। जो मनुष्य महानवमीला यत्नपूर्वक तिचे पूजन करतो, त्याचे कल्याणी आपल्या पुत्राप्रमाणे रक्षण करते—यात संशय नाही।

Verse 3

भोजनं तत्र दातव्यं दंपतीनां न संशयः । दिव्यैर्भक्ष्यैः सुमिष्टान्नैः सा तुष्यति ततः स्तुता

तेथे दांपत्यांना भोजनदान करणे निश्चयाने करावे—यात संशय नाही। दिव्य पक्वान्न व सुबक मिष्टान्न अर्पण केल्याने ती प्रसन्न होते; मग स्तोत्रांनी तिची स्तुती करावी।

Verse 350

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात “कौरवेश्वरी-माहात्म्य-वर्णन” नामक तीनशे एक्कावन्नावा अध्याय समाप्त झाला।