
या अध्यायात ईश्वरवचनातून दुर्गकूटक येथे स्थित विश्वेशाचे सूक्ष्म स्थानवर्णन केले आहे—तो भल्लतीर्थाच्या पूर्वेस आणि योगिनीचक्राच्या दक्षिणेस आहे. पुढे उदाहरण म्हणून भीमाने केलेली यशस्वी आराधना सांगितली असून, विधिपूर्वक पूजन केल्यास हे देवस्थान ‘सर्वकामप्रद’ ठरते, असे प्रतिपादन केले आहे. फाल्गुन मासातील शुक्ल पक्षातील चतुर्थी हा पूजाकाल सांगितला आहे. गंध, पुष्प आणि जल अशा साध्या उपचारांनी नियमाने पूजन केल्यास उपासकाला निःसंशय एक वर्ष निर्विघ्न जीवन प्राप्त होते—ही संक्षिप्त फलश्रुती दिली आहे.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विश्वेशं दुर्गकूटकम् । भल्लतीर्थस्य पूर्वेण योगिनीचक्रदक्षिणे
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, मग दुर्गकूटक येथे असलेल्या विश्वेशाकडे जावे. तो भल्लतीर्थाच्या पूर्वेस आणि योगिनीचक्राच्या दक्षिणेस स्थित आहे.
Verse 2
आराधितोऽसौ भीमेन सर्वकामप्रदोऽभवत् । फाल्गुनस्य चतुर्थ्यां तु शुक्लपक्षे विधानतः
भीमाने आराधिलेला तो देव सर्व कामे देणारा झाला. फाल्गुन महिन्यात शुक्लपक्षातील चतुर्थीला विधिपूर्वक त्याची पूजा करावी.
Verse 3
यस्तं पूजयते देवं गन्धपुष्पैः समोदकैः । निर्विघ्नं जायते तस्य वर्षमेकं न संशयः
जो त्या देवाचे गंध, पुष्प व जलार्पणासहित पूजन करतो, त्याचे एक पूर्ण वर्ष निर्विघ्न होते—यात संशय नाही।
Verse 349
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘दुर्गकूट-गणपति-माहात्म्यवर्णन’ नावाचा तीनशे पन्नासावा अध्याय समाप्त झाला।