Adhyaya 346
या अध्यायात ईश्वर प्राभास-क्षेत्राच्या आग्नेय (दक्षिण-पूर्व) दिशाभागात स्थित ‘कर्कोटक-रवि’ या सूर्यस्वरूपाचे माहात्म्य सांगतात. या रूपाचे केवळ दर्शन झाले तरी सर्व देवता प्रसन्न होतात, असे प्रतिपादन करून एका स्थानिक दिव्य प्रकट्याला सर्वदैवत-अनुग्रहाचा केंद्रबिंदू मानले आहे. पुढे संक्षिप्त विधी सांगितला आहे—सप्तमी तिथी रविवारी आली असता धूप, गंध व अनुलेपन इत्यादी उपचारांनी विधिपूर्वक पूजन करावे. योग्य काळ व योग्य अर्पणांनी केलेली ही आराधना ‘सर्व-किल्बिष’ म्हणजे सर्व पाप-दोषांपासून मुक्ती देते, असा उपदेश आहे. हा स्कंदमहापुराणातील प्राभासखण्ड, प्राभासक्षेत्रमाहात्म्याचा ३४६वा अध्याय आहे.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादाग्नेयदिग्भागे स्थितः कर्कोटको रविः । पूर्वकल्पे महादेवि स्मृतः कर्कोटकान्वितः
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! तेथून आग्नेय दिशाभागात कर्कोटक नावाचा रवि प्रतिष्ठित आहे; पूर्वकल्पी तो कर्कोटकयुक्त म्हणून स्मरणात आहे.
Verse 2
तस्य दर्शनमात्रेण प्रीताः स्युः सर्वदेवताः । सप्तम्यां रविवारेण धूप गंधानुलेपनैः । पूजयेद्यो विधानेन मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
त्याचे केवळ दर्शन झाले तरी सर्व देवता प्रसन्न होतात. जो रविवारी येणाऱ्या सप्तमीला धूप, गंध व अनुलेपनांनी विधिपूर्वक पूजन करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
Verse 346
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कर्कोटकार्कमाहात्म्यवर्णनंनाम षटचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडात, प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यांतर्गत ‘कर्कोटकार्कमाहात्म्यवर्णन’ नामक तीनशे छेचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला.