Adhyaya 337

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि नारायणगृहं परम् । गोष्पदाद्दक्षिणे भागे सागरस्य तटे शुभे

ईश्वर म्हणाले—मग, हे महादेवी, गोष्पदाच्या दक्षिण भागात, समुद्राच्या शुभ तटावर असलेल्या ‘नारायणगृह’ नामक परम धामास जावे.

Verse 2

न्यंकुमत्याः समीपे तु सर्वपातकनाशने । तत्रकल्पांतरस्थायी स्वयं तिष्ठति केशवः

सर्व पातकांचा नाश करणाऱ्या न्यंकुमतीच्या जवळ, तेथे स्वयं केशव कल्पान्तरांपर्यंत स्थिर राहून विराजमान आहेत.

Verse 3

पितॄणामुद्धरणार्थाय ह्यस्मिन्रौद्रे कलौ युगे । यदा दैत्यविनाशं स कुरुते भगवान्हरिः

या रौद्र कलियुगात पितरांच्या उद्धारासाठी, जेव्हा-जेव्हा भगवान् हरि दैत्यांचा विनाश करतात,

Verse 4

विश्रामार्थं तदा तत्र गृहे तिष्ठति नित्यशः । नारायणगृहं तेन विख्यातं जगतीतले

विश्रांतीसाठी तो भगवान् तेथे त्या गृही नित्य वास करतो. म्हणून ते घर पृथ्वीवर ‘नारायणगृह’ म्हणून विख्यात आहे.

Verse 5

कृते जनार्दनोनाम त्रेतायां मधुसूदनः । द्वापरे पुण्डरीकाक्षः कलौ नारायणः स्मृतः

कृतयुगात तो जनार्दन, त्रेतायुगात मधुसूदन; द्वापरात पुण्डरीकाक्ष, आणि कलियुगात नारायण म्हणून स्मरणीय आहे.

Verse 6

एवं चतुर्युगे प्राप्ते पुनःपुनररिन्दम । कृत्वा धर्मव्यवस्थानं तत्स्थानं प्रतिपद्यते

हे अरिंदम! चतुर्युगांचा क्रम जेव्हा जेव्हा पुनःपुन्हा येतो, तेव्हा तेव्हा तो धर्मव्यवस्था स्थापन करून आपल्या त्या धामास परत जातो.

Verse 7

एकादश्यां निराहारो यस्तं देवं प्रपश्यति । स पश्यति ध्रुवं स्थाने प्रत्यानन्तं हरेः पदम्

जो एकादशीला निराहार राहून त्या देवाचे दर्शन करतो, तो निश्चयच त्या पवित्र स्थानी हरिचे अनंत व अविनाशी पद पाहतो.

Verse 8

तेन पीतानि वस्त्राणि देयानि द्विजपुंगवे । स्नानं श्राद्धं च कर्तव्यं सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

म्हणून, हे द्विजश्रेष्ठ! पिवळी वस्त्रे दान द्यावीत; आणि यात्रेचे पूर्ण फळ इच्छिणाऱ्यांनी विधिपूर्वक स्नान व श्राद्धही करावे.

Verse 9

इति ते कथितं महाप्रभावं हरिसंकेतनिकेतनोद्भवम् । शृणुते वा प्रयतस्तु यः सुधीः पठते वा लभते स सद्गतिम्

अशा रीतीने हरिच्या संकेत-धामातून उद्भवलेले ते महाप्रभाव तुला सांगितले. जो संयमाने ऐकतो किंवा जो सुज्ञपणे पठण करतो, तो सद्गती प्राप्त करतो.

Verse 337

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये नारायणगृहमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तत्रिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी सहस्र श्लोकांच्या संहितेत, सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यातील न्यंकुमतीमाहात्म्य अंतर्गत ‘नारायणगृह-माहात्म्य-वर्णन’ नावाचा तीनशे सत्तेचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला.