Adhyaya 328
या अध्यायात ईश्वर संक्षेपाने एक धार्मिक-विधी सांगतात. वायव्य दिशेत स्थित असलेले संगमेश्वर हे पाप-नाशक शैव तीर्थ व ऋषींचे संगमस्थान आहे, असे सांगून त्या क्षेत्राची महती व पावित्र्य अधोरेखित केले आहे. यानंतर जवळच्या पूर्व दिशेत ‘कुंडिका’ नावाचे पवित्र कुंड वर्णिले आहे, जे पापहरिणी असून तेथे सरस्वती वडवानल-शक्तीसह प्रकट झाली असे म्हटले आहे. क्रम असा—प्रथम कुंडिकेत स्नान, नंतर संगमेश्वराचे पूजन. फलश्रुतीत अनेक जन्मांपर्यंत संपत्ती व प्रिय संततीपासून वियोग न होणे आणि जन्मापासून मृत्यूपर्यंत सर्व पापांचा नाश होणे, अशी शुभ फळे सांगितली आहेत.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्माद्वायव्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । संगमेश्वरनामाढ्यमृषयो यत्र संगताः
ईश्वर म्हणाले: त्या स्थानापासून वायव्य दिशेस पापप्रणाशक असे एक पवित्र स्थान आहे, जे ‘संगमेश्वर’ या नावाने प्रसिद्ध आहे; तेथे ऋषिजन एकत्र येतात।
Verse 2
तस्यैव पूर्वदिग्भागे कुण्डिका पापनाशिनी । वडवानलसंयुक्ता यत्रायाता सरस्वती
त्याच स्थानाच्या पूर्व दिशेस ‘कुंडिका’ नावाचे पापनाशिनी पुण्यतीर्थ आहे। ते वडवानलाशी संयुक्त असून, जिथे सरस्वती देवी आली असे सांगितले जाते।
Verse 3
कुंडिकायां नरः स्नात्वा संगमेश्वरमर्चयेत् । तस्य जन्मसहस्राणि लक्ष्म्याः पुत्रै प्रियैः सह । असंगमं महादेवि न कदाचित्प्रजायते
कुंडिकेत स्नान करून मनुष्याने संगमेश्वराचे पूजन करावे. त्याच्या हजारो जन्मांत प्रिय पुत्रांसह लक्ष्मी स्थिर राहते; हे महादेवी, शुभसंगाचा वियोग कधीही होत नाही.
Verse 4
मुच्यते पातकैः सर्वैराजन्म मरणांतिकैः
तो जन्मापासून मृत्यूपर्यंत साचलेल्या सर्व पापांतून मुक्त होतो.
Verse 328
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा ३२८वा अध्याय समाप्त झाला.