Adhyaya 324
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 324

Adhyaya 324

या अध्यायात ईश्वर देवीला प्रभासाच्या उत्तर भागातील वायव्य (उत्तर-पश्चिम) दिशाखंडात असलेल्या गणनाथ/विनायक-स्थानाचे माहात्म्य व पूजाविधान सांगतो. हा विनायक “सर्वसिद्धिप्रद” आहे; तसेच त्याची समन्वित ओळख दिली आहे—तो पूर्वी धनद (कुबेर) याचा सहचर होता आणि आता गणनाथरूपाने निधींचा रक्षक बनून प्राण्यांना यश देण्यासाठी तेथे वास करतो। पुढे कालविशेषानुसार संक्षिप्त विधी सांगितला आहे—चतुर्थी तिथी भौमवार (मंगळवार) यांच्याशी जुळली असता भक्ष्य, भोज्य आणि मोदक इत्यादी नैवेद्य अर्पून विधिपूर्वक पूजा करावी। फलश्रुतीत असे स्पष्ट केले आहे की अशा योग्य उपासनेने ध्रुव सिद्धी, म्हणजे निश्चित यश प्राप्त होते।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरदिग्भागे किंचिद्वायव्यमाश्रितम् । विनायकं प्रपश्येच्च सर्वसिद्धिप्रदायकम्

ईश्वर म्हणाले—त्याच्या उत्तरेकडे, किंचित वायव्य दिशेकडे, सर्व सिद्धी देणाऱ्या विनायकाचे दर्शन घ्यावे।

Verse 2

योऽसौ देवि मया ख्यातः सखा मे धनदः पुरा । गणनाथस्वरूपेण निधीनां परिपालकः । लोकानां सिद्धिदानार्थमस्मिन्स्थाने स्थितः प्रिये

हे देवी, ज्याचा मी पूर्वी तुला उल्लेख केला होता—माझा जुना सखा धनद (कुबेर), निधींचा रक्षक—तोच, हे प्रिये, गणनाथस्वरूपाने या स्थानी लोकांना सिद्धी देण्यासाठी स्थित आहे.

Verse 3

चतुर्थ्यां भौमवारेण भक्ष्यभोज्यः समोदकैः । पूजयेद्विधिवद्देवि तस्य सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम्

हे देवी, चतुर्थी तिथी मंगळवारी आली असता भक्ष्य-भोज्य व मोदकादि मधुर नैवेद्यांसह विधिपूर्वक (त्याची) पूजा करावी; त्याची सिद्धी निश्चयाने होते.

Verse 324

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गणनाथमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘गणनाथमाहात्म्यवर्णन’ नामक तीनशे चोवीसावा अध्याय समाप्त झाला.