Adhyaya 291
या अध्यायात ईश्वर ‘कौबेर-संज्ञक’ नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या स्थळाच्या उत्तरेस असलेल्या भद्रकालीदेवीच्या तीर्थ/मंदिराचे निर्देश करतात. देवी वाञ्छितार्थ-प्रदायिनी असून, वीरभद्रासह दक्षयज्ञ-विध्वंसाच्या कथेशी तिचा स्पष्ट संबंध सांगितला आहे; दक्षाच्या यज्ञभंगात ती कार्यकर्ती शक्ती मानली आहे. यानंतर कालविधान येते—चैत्र महिन्याच्या तृतीया तिथीस देवीपूजा विशेष फलदायी सांगितली आहे. चामुण्डा-स्वरूपांची विस्तृत आराधना केल्यास भक्ताला सौभाग्य, विजय आणि लक्ष्मीचा वास (समृद्धी) प्राप्त होतो—अशी फलश्रुती देऊन हा अध्याय स्थान व तिथी यांना जोडून उपासनेचा व्यवहार्य निर्देश करतो।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरभागे तु स्थानात्कौबेरसंज्ञकात् । भद्रकाली महादेवि वांछितार्थप्रदायिनी
ईश्वर म्हणाले—कौबेर नावाच्या त्या स्थानाच्या उत्तर भागात भद्रकाली महादेवी विराजमान आहे, जी इच्छित फल देणारी आहे।
Verse 2
दक्षयज्ञस्य विध्वंसे वीरभद्रसमन्विता । भद्रकाली महादेवी दक्षयज्ञविनाशिनी
दक्षयज्ञाचा विध्वंस होत असता, वीरभद्रासह भद्रकाली महादेवी प्रकट झाली; तीच दक्षयज्ञाचा विनाश करणारी आहे।
Verse 3
चैत्रे मासि तृतीयायां देवीं तां यस्तु पूजयेत् । नवकोट्यस्तु चामुण्डा भविष्यंति सुपूजिताः । सौभाग्यं विजयं चैव तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति
चैत्र महिन्याच्या तृतीयेला जो भक्तिभावाने त्या देवीची पूजा करतो, त्याच्या कृत्याने नवकोटी चामुंडा सुपूजित होतात। त्याला सौभाग्य, विजय आणि लक्ष्मीचे स्थिर वास लाभतो।
Verse 291
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये भद्रकालीमाहात्म्यवर्णनंनामैकनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्याच्या न्यंकुमतीमाहात्म्यात ‘भद्रकालीमाहात्म्यवर्णन’ नामक दोनशे एक्याण्णवावा अध्याय समाप्त झाला।