Adhyaya 267
या अध्यायात शैव संवादात ईश्वर देवीला गङ्गापथ नावाच्या पवित्र तीर्थाचे महत्त्व सांगतात. येथे महावेगवती गङ्गा प्रवाहित असून गङ्गेश्वर नावाने शिवाचे दिव्य स्वरूप प्रतिष्ठित आहे. गङ्गा समुद्रगामिनी, पापनाशिनी, पृथ्वीवर ‘उत्ताना’ म्हणून प्रसिद्ध आणि त्रैलोक्याचे भूषण अशी वर्णिली आहे. विधी असा की तेथे स्नान करून गङ्गेश्वराचे पूजन करावे. फलश्रुतीनुसार भक्त घोर पापांपासून मुक्त होतो आणि अनेक अश्वमेध यज्ञांइतके पुण्य प्राप्त करतो. हा स्कंदमहापुराणातील प्रभासखण्ड, प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य अंतर्गत गङ्गापथ–गङ्गेश्वर माहात्म्याचा संक्षिप्त उपदेश आहे.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि स्थानं गंगापथेति च । यत्र गंगा महास्रोता गंगेश्वरः शिवस्तथा
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, त्यानंतर ‘गंगापथ’ नावाच्या स्थानी जावे, जिथे महाप्रवाहिनी गंगा वाहते आणि जिथे शिवही गंगेश्वर रूपाने विराजमान आहेत.
Verse 2
समुद्रगामिनी देवि सा गंगा पापनाशिनी । उत्तानेति भुवि ख्याता नदी त्रैलोक्यभूषणा
हे देवी, ती गंगा समुद्राकडे जाणारी व पापांचा नाश करणारी आहे. पृथ्वीवर ती ‘उत्ताना’ या नावाने प्रसिद्ध असून त्रैलोक्याला शोभा देणारी नदी आहे.
Verse 3
तत्र स्नात्वा महादेवि गंगेशं यस्तु पूजयेत् । मुक्तः स्यात्पातकैर्घोरैरश्वमेधायुतं लभेत्
हे महादेवी, तेथे स्नान करून जो गंगेशाचे पूजन करतो, तो घोर पापांपासून मुक्त होतो आणि दहा हजार अश्वमेध यज्ञांइतके पुण्य प्राप्त करतो.
Verse 267
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गङ्गापथगंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीती-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्र-माहात्म्यात ‘गंगापथ व गंगेश्वर माहात्म्यवर्णन’ नामक २६७वा अध्याय समाप्त झाला।