
या अध्यायात ईश्वर महादेवीला दिव्य उपदेश देत तीर्थयात्रेचा क्रम सांगतात आणि ‘गुफेश्वर’ नावाच्या श्रेष्ठ क्षेत्राकडे यात्रेकरूला वळवतात. हे स्थान हिरण्या नदीच्या उत्तरेकडील भागात असून ते अनुपम व ‘सर्वपातकनाशक’ असे वर्णिले आहे. गुफेश्वर येथे दर्शनाचे माहात्म्य विशेष सांगितले आहे—देवाचे केवळ दर्शन झाले तरी अत्यंत मोठी पापे नष्ट होतात. फलश्रुतीत ‘कोटी हत्या’सारखे महादोषही दूर होतात असे म्हटले असून, प्राभासक्षेत्राच्या पवित्र नकाशात हे तीर्थ मोक्षोपयोगी शुद्धीचे केंद्र म्हणून ठळक होते.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गुफेश्वरमनुत्तमम् । हिरण्या उत्तरे भागे सर्वपातकनाशनम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि कोटिहत्यां व्यपोहति
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! मग अनुपम गुफेश्वराचे दर्शन घ्यावयास जा. तो हिरण्या नदीच्या उत्तर भागात असून सर्व पापांचा नाश करणारा आहे. हे देवी! त्याचे दर्शन घेतल्याने मनुष्य कोटीहत्या-दोषही दूर करतो.
Verse 253
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गुफेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यांत ‘गुफेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नामक दोनशे त्रेपन्नावा अध्याय समाप्त झाला.