
या अध्यायात ईश्वर देवीला प्रभास-क्षेत्रातील दर्शनयोग्य तीर्थस्थाने व त्यांशी निगडित व्रत-फल यांचे क्रमाने वर्णन करतात. प्रथम पापहर सूर्यस्वरूप पिंगलादित्याचे दर्शन करावे, असे सांगून सूर्यदर्शनाला शुद्धिकारक व पुण्यप्रद मानले आहे. पुढे पिंगादेवीला पार्वतीस्वरूप म्हणून निर्देश करून त्याच पवित्र परिक्रमेत देवीपूजेचे महत्त्व प्रतिपादिले आहे. त्यानंतर तृतीया तिथीचा विशेष उपवास सांगितला असून तो केल्यास इष्टसिद्धी तसेच धन, पुत्रादी शुभ फल प्राप्त होतात, असे वर्णन आहे. शेवटी शुक्रेश्वर नामक लिंग/धामाचे माहात्म्य येते; त्याच्या दर्शनाने सर्व पातकांपासून मुक्ती मिळते. अशा रीतीने दर्शन, उपवास व भक्ती हे क्षेत्रातील धर्म-शुद्धीचे साधन म्हणून मांडले आहे।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येत्सूर्यं पापप्रणाशनम् । तथा च पिंगलां देवीं पार्वतीरूपधारिणीम्
ईश्वर म्हणाले—तेथेच स्थित राहून पापांचा नाश करणाऱ्या सूर्याचे दर्शन करावे. तसेच पार्वतीरूप धारण करणाऱ्या देवी पिंगलेचेही दर्शन करावे.
Verse 2
तृतीयायां विशेषेण ह्युपवासं करोति यः । सर्वान्कामानवाप्नोति धनवान्पुत्रवान्भवेत्
जो विशेषतः तृतीया तिथीस उपवास करतो, तो सर्व इच्छित कामना प्राप्त करतो आणि धनवान व पुत्रवान होतो।
Verse 3
तत्रैव संस्थितं पश्येच्छुकेश्वरमिति श्रुतम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुक्तः स्यात्सर्वपातकैः
तेथेच स्थित होऊन शुकेश्वराचे दर्शन घ्यावे—असे ऐकिवात आहे। हे देवि, त्यांचे दर्शन केल्याने मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो।
Verse 247
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पिंगलादित्यपिंगादेवीशुक्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तचत्वारिंश दुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात ‘पिंगलादित्य, पिंगा देवी व शुकेश्वर माहात्म्यवर्णन’ नामक दोनशे सत्तेचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला।