Adhyaya 181
ईश्वर महादेवीला ‘क्षेत्रपालेश्वर’ नावाच्या श्रेष्ठ तीर्थस्थानाचे माहात्म्य सांगतात. हे सिद्धेश्वराच्या सान्निध्यात, पूर्व दिशेला थोड्याच अंतरावर आहे—असे सांगून तेथे जाण्याची विधी सांगितली आहे. शुक्ल पंचमीच्या दिवशी तेथे दर्शन घेऊन, सुगंधी द्रव्ये व पुष्पांनी क्रमाने विधिवत् पूजा करावी. त्यानंतर आपल्या सामर्थ्यानुसार विविध अन्नांनी ब्राह्मणांना भोजन घालावे—हा दानधर्म पूजेशी जोडून भक्ती आणि लोकधर्म यांचे ऐक्य प्रतिपादित केले आहे. अखेरीस हा प्राभासखण्डातील प्राभासक्षेत्रमाहात्म्याचा १८१वा अध्याय असल्याचे नमूद करून, स्कंदमहापुराणातील तीर्थवर्णनाची क्रमबद्ध परंपरा दर्शविली आहे।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रपेश्वरमुत्तमम् । सिद्धेश्वर समीपस्थं पूर्वस्मिन्नातिदूरतः
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! त्यानंतर उत्तम क्षेत्रपेश्वराकडे जा; तो सिद्धेश्वराच्या समीप असून पूर्वेस फार दूर नाही।
Verse 2
तं दृष्ट्वा शुक्लपञ्चम्यां न च नागैः स दश्यते
शुक्लपक्षातील पंचमीस त्याचे दर्शन घेतल्यास नागांच्या दंशानेही तो बाधित होत नाही।
Verse 3
पूजयेत्तं विधानेन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । भोजयेद्ब्राह्मणाञ्छक्त्या भक्ष्यभोज्यैरनेकशः
विधीनुसार क्रमाने गंध, पुष्प इत्यादींनी त्याची पूजा करावी; आणि आपल्या शक्तीनुसार अनेक प्रकारच्या भक्ष्य-भोज्यांनी ब्राह्मणांना भोजन घालावे।
Verse 181
इतिश्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये क्षेत्रपालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणाच्या एक्याऐंशी सहस्र श्लोकांच्या संहितेतील प्रभासखंडातील ‘प्रभासक्षेत्र-माहात्म्य’ मध्ये ‘क्षेत्रपालेश्वर-माहात्म्यवर्णन’ नामक एकशे एक्याऐंशीवा अध्याय समाप्त झाला।