Adhyaya 176
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 176

Adhyaya 176

या अध्यायात ईश्वर महादेवीला सांगतात की अर्कस्थळाजवळ आग्नेय (दक्षिण-पूर्व) दिशेला ‘सिद्धेश्वर’ नावाचे शिवलिंग आहे. त्या नामामागील कारणही दिले आहे—अठरा हजार ऊर्ध्वरेतस् (ब्रह्मचारी) ऋषींनी या लिंगाच्या सान्निध्यात सिद्धी प्राप्त केली; म्हणून ते ‘सिद्धेश्वर’ म्हणून प्रसिद्ध झाले। अखेरीस आचार-विधी सांगितला आहे—स्नान करून भक्तीने पूजन करावे, उपवास करावा, इंद्रियसंयम राखावा, नियमाप्रमाणे पूजा पूर्ण करावी आणि ब्राह्मणांना दक्षिणा द्यावी। फलश्रुतीत सर्वकामसमृद्धी व परम पदप्राप्तीचे वर्णन आहे।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सिद्धेश्वरमिति स्मृतम् । अर्कस्थलात्तथाऽग्नेय्यां नातिदूरे व्यवस्थितम्

ईश्वर म्हणाले—त्यानंतर, हे महादेवि, ‘सिद्धेश्वर’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या स्थानी जावे. ते अर्कस्थलापासून आग्नेय दिशेस फार दूर नाही.

Verse 2

अष्टादश सहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे तु सिद्धानि सिद्धेश्वरमतः स्मृतम्

ऊर्ध्वरेतस अठरा सहस्र ऋषींनी त्या लिंगावर सिद्धी प्राप्त केली; म्हणून ते ‘सिद्धेश्वर’ म्हणून स्मरणात आहे.

Verse 176

स्नात्वाऽर्चयेन्नरो भक्त्या सोपवासो जितेन्द्रियः । संपूज्य विधिवद्देवं दद्याद्विप्रेषु दक्षिणाम् । सर्वकामसमृद्धस्तु स याति परमं पदम् इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहरूया संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासज्ञेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

स्नान करून मनुष्याने भक्तिभावाने उपवास ठेवून, इंद्रिये जिंकून देवाचे पूजन करावे. विधिपूर्वक पूर्ण पूजा करून ब्राह्मणांना दक्षिणा द्यावी. तो सर्व धर्म्य कामनांनी समृद्ध होऊन परम पदास जातो. अशा रीतीने श्रीस्कंद महापुराणातील प्रभासखण्ड, प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य येथील ‘सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा १७६वा अध्याय समाप्त.