Adhyaya 156
या अध्यायात रत्नेश्वर-माहात्म्याच्या प्रवाहात संक्षिप्त तीर्थ-उपदेश दिला आहे. ईश्वर देवीला सांगतात की रत्नेश्वराच्या उत्तरेस धनुष्य-परिमाण अंतरावर वैनतेय (गरुड) यांनी प्रतिष्ठापित केलेले शिवलिंग आहे; ते “वैनतेय-प्रतिष्ठित” म्हणून प्रसिद्ध आहे. गरुडाने त्या स्थळाचा वैष्णव-स्वभाव ओळखून पापनाशासाठी तेथे लिंगस्थापना केली. पंचमी तिथीस विधिपूर्वक पूजन करावे; पंचामृताने अभिषेक करून नियमाने पूजा केल्यास सर्व पुण्याची प्राप्ती व स्वर्गभोग मिळतो असे सांगितले आहे. फलश्रुतीत सात जन्मांपर्यंत सर्पजन्य विषापासून संरक्षण, तसेच सर्वपुण्यलाभ प्रतिपादित आहे. अशा रीतीने शैव लिंगभक्तीला गरुड/वैष्णव प्रतीकाशी जोडून तीर्थयात्रेतील शुद्धी व रक्षण यांचे महत्त्व दर्शविले आहे।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वैनतेयप्रतिष्ठितम् । रत्नेश्वरादुत्तरतो धनुषां त्रितये स्थितम्
ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी, त्यानंतर वैनतेय (गरुड) यांनी प्रतिष्ठित केलेल्या त्या देवालयाकडे जावे. ते रत्नेश्वराच्या उत्तरेस तीन धनुष्य-प्रमाण अंतरावर आहे.
Verse 2
वैनतेयश्च देवेशि ज्ञात्वा क्षेत्रं तु वैष्णवम् । लिंगं प्रतिष्ठयामास सर्वपापप्रणाशनम्
हे देवेशी, वैनतेय (गरुड) यांनी हे क्षेत्र वैष्णव तीर्थ आहे असे जाणून, सर्व पापांचा नाश करणारे शिवलिंग प्रतिष्ठित केले.
Verse 3
यस्तं पूजयते भक्त्या पंचम्यां तु विधानतः । न विषं क्रमते तस्य सप्त जन्मानि सर्पजम्
जो पंचमीच्या दिवशी विधिपूर्वक भक्तीने त्यांचे पूजन करतो, त्याला सर्पजन्य विष सात जन्मांपर्यंत बाधत नाही.
Verse 4
पंचामृतेन संस्नाप्य पूजयित्वा विधानतः । प्राप्नुयात्सकलं पुण्यं मोदते दिवि देववत्
पंचामृताने अभिषेक करून आणि विधिपूर्वक पूजन केल्यास, सर्व पुण्य प्राप्त होते व स्वर्गात देवासारखा आनंद भोगतो.
Verse 156
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रत्नेश्वरमाहात्म्ये गरुडेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यात, रत्नेश्वरमाहात्म्यांतर्गत ‘गरुडेश्वरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा १५६वा अध्याय समाप्त झाला.