
या अध्यायात ‘पापहर/पापनाशन’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या लिंगाचे संक्षिप्त तत्त्व व पूजाविधी सांगितले आहेत। ईश्वरवाणीने प्रभासक्षेत्रातील दिशानिर्देशित सूक्ष्म-स्थलरचनेत त्याचे स्थान दाखविले आहे—सिद्धलिंगाच्या जवळ अरुण (उषःस्वरूप, सूर्याशी संबंधित) याच्याशी जोडलेले पापनाशनलिंग प्रतिष्ठित आहे। पुढे असेही म्हटले आहे की सूर्याच्या सारथ्याने त्याची स्थापना केली; त्यामुळे सौर-संबंध दृढ होतो, तरी पूजेचे केंद्र शैवचिन्ह लिंगच राहते। यानंतर स्पष्ट कालविधान दिले आहे—चैत्र महिन्यात शुक्लपक्षातील त्रयोदशीला विधिपूर्वक व भक्तिभावाने पूजा करावी। या पूजेचे फळ ‘पुण्डरीक’ फलास तुल्य/सम असे सांगितले असून तीर्थमाहात्म्यातील पुण्य-निर्देशक म्हणून ते येते। शेवटी हा प्रभासखण्डातील प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य (प्रथम) यातील पंधरावा अध्याय असल्याचे नमूद केले आहे।
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्याग्नेये तु देवेशि अरुणेन प्रतिष्ठितम् । धनुषां च त्रये तत्र सिद्धलिंगसमीपतः
ईश्वर म्हणाले—हे देवेशि, त्याच्या आग्नेय (दक्षिण-पूर्व) दिशेस अरुणाने प्रतिष्ठित केलेले एक लिंग आहे; ते सिद्धलिंगाच्या जवळ, तीन धनुष्य अंतरावर स्थित आहे.
Verse 2
सूर्यसारथिना तत्र लिंगं देविप्रतिष्ठितम् । कलौ पापहरंनाम दर्शनात्पापनाशनम्
हे देवी, तेथे सूर्याच्या सारथीने एक लिंग प्रतिष्ठित केले आहे. कलियुगात त्याचे नाव ‘पापहर’ आहे; त्याच्या दर्शनमात्राने पापांचा नाश होतो.
Verse 3
चैत्रमास त्रयोदश्यां शुक्लायां वरवर्णिनि । पूजयेद्विधिवद्भक्त्या पौंडरीकफलं लभेत्
हे वरवर्णिनि, चैत्र महिन्यातील शुक्ल त्रयोदशीला विधिपूर्वक भक्तीने पूजन करावे; त्यामुळे पौंडरीक यज्ञासमान फळ प्राप्त होते.
Verse 15
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पापनाशनोत्पत्तिवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्र-माहात्म्य’ मध्ये ‘पापनाशनाची उत्पत्ती-वर्णन’ नामक पंधरावा अध्याय समाप्त झाला।