Adhyaya 145
अध्याय १४५ मध्ये प्रभास-क्षेत्री विघ्नेश (गणेश) यांच्या एका स्थानविशेष मूर्तीचे संक्षिप्त माहात्म्य सांगितले आहे. ईश्वर ‘गजकुंभोदर’ नावाच्या रूपाचे वर्णन करतात—हत्तीचे लक्षण असलेले, विघ्नहर्ते आणि दुष्कर्माचा नाश करणारे देवस्वरूप। यानंतर आचार-विधी दिला आहे: प्रयत्नशील भाविकाने चतुर्थीच्या दिवशी त्या संबंधित कुंडात स्नान करून भक्तिभावाने देवाची पूजा करावी. योग्य काळ, शुद्ध भक्ती आणि सदाचार यांमुळे देव प्रसन्न होतात; त्यामुळे अडथळे निवळतात व शुभ फल सिद्ध होते. शेवटी हा भाग स्कंदपुराणातील ‘गजकुंभोदरमाहात्म्यवर्णन’ अध्याय म्हणून नोंदविला आहे।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येद्विघ्नेशं पापनाशनम् । गजकुंभोदरं नाम सर्वसिद्धिप्रदायकम्
ईश्वर म्हणाले—तेथेच पापनाशक विघ्नेशाचे दर्शन घ्यावे; ते ‘गजकुंभोदर’ या नावाने प्रसिद्ध असून सर्व सिद्धी देणारे आहेत।
Verse 2
तत्र कुंडे नरः स्नात्वा चतुर्थ्यां प्रयतात्मवान् । पूजयेद्यस्तु तं भक्त्या विघ्नेशस्तस्य तुष्यति
त्या कुंडात स्नान करून, चतुर्थीच्या दिवशी संयमित मनाचा पुरुष जो भक्तिभावाने त्यांची पूजा करतो, त्याच्यावर विघ्नेश्वर प्रसन्न होतात.
Verse 145
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गजकुंभोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वा रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील सप्तम प्रभासखण्डाच्या प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘गजकुंभोदरमाहात्म्यवर्णन’ नावाचा एकशे पंचेचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला.