Adhyaya 140

Verse 1

ततो गच्छेन्महादेवि नदीं चित्रपथां ततः । ब्रह्मकुण्डसमीपस्थां चित्रादित्यस्य मध्यतः

त्यानंतर, हे महादेवि, चित्रपथा नावाच्या नदीकडे जावे; ती ब्रह्मकुंडाजवळ, चित्रादित्य-क्षेत्राच्या मध्यभागी स्थित आहे।

Verse 2

यदा च चित्रः संनीतो यमदूतैः सुरप्रिये । सशरीरो महाप्राज्ञो यमादेशपरायणैः

आणि जेव्हा, हे सुरप्रिये, यमाच्या आज्ञेस तत्पर यमदूतांनी महाप्राज्ञ चित्राला सशरीर नेले.

Verse 3

एवं ज्ञात्वा तु तत्रस्था भगिनी तस्य दुःखिता । चित्रा नदी ततो भूत्वा स्वसा तस्य महात्मनः

हे जाणून तेथे उभी असलेली त्याची भगिनी दुःखाने व्याकुळ झाली; पुढे ती त्या महात्म्याची सख्खी बहीण म्हणून ‘चित्रा’ नावाची नदी झाली।

Verse 4

प्रविष्टा सागरे देवि अन्वेषन्ती च बांधवम् । ततश्चित्रपथानाम तस्याश्चक्रुर्द्विजातयः

हे देवी! ती सागरात प्रविष्ट होऊन आपल्या बांधवाचा शोध घेत होती; तेव्हा द्विजांनी तिचे नाव ‘चित्रपथा’ असे ठेवले.

Verse 5

एवं तत्र समुत्पन्ना सा नदी वरवर्णिनि

हे वरवर्णिनी! अशा प्रकारे तेथे ती नदी उत्पन्न झाली.

Verse 6

तस्यां स्नात्वा नरो यस्तु चित्रादित्यं प्रपश्यति । स याति परमं स्थानं यत्र देवो दिवाकरः

जो पुरुष त्या (नदीत) स्नान करून ‘चित्रादित्य’चे दर्शन घेतो, तो त्या परम स्थानास जातो जिथे देव दिवाकर (सूर्य) विराजमान आहे.

Verse 7

अस्मिन्कलियुगे देवि अंतर्धानं गता नदी । प्रावृट्काले च दृश्येत दुर्लभं तत्र दर्शनम्

हे देवी! या कलियुगात ती नदी अंतर्धान पावली आहे; ती केवळ पावसाळ्यात दिसते, आणि तेव्हाही तिचे दर्शन दुर्लभ आहे.

Verse 8

स्नानं दानं विशेषेण सर्वपातकनाशनम्

स्नान आणि दान—विशेषतः—सर्व पातकांचा नाश करणारे आहेत.

Verse 9

भुक्तो वाप्यथवाऽभुक्तो रात्रौ वा यदि वा दिवा । पर्वकालेऽथवाऽकाले पवित्रोऽप्यथवाऽशुचिः

त्याने भोजन केले असो वा नसो; रात्र असो वा दिवस; पर्वकाळ असो वा अपर्वकाळ; तो पवित्र असो वा अपवित्रही—

Verse 10

यदैव दृश्यते तत्र नदी चित्रपथा प्रिये । प्रमाणं दर्शनं तस्या न कालस्तत्र कारणम्

हे प्रिये! तेथे जेव्हा केव्हाही चित्रपथा नदीचे दर्शन होते, तेच दर्शन प्रमाण आहे; तेथे काळ कारण नाही.

Verse 11

दृष्ट्वा नदीं महादेवि पितरः स्वर्गसंस्थिताः । गायंति तत्र सामानि नृत्यन्ति च हसंति च

हे महादेवि! नदी पाहताच स्वर्गस्थ पितर तेथे सामगान गातात; ते नृत्यही करतात आणि हसतातही.

Verse 12

अस्माकं वंशजः कश्चिच्छ्राद्धमत्र करिष्यति । यावत्कल्पं तथाऽस्माकं प्रीतिमुत्पादयिष्यति

‘आमच्या वंशातील एखादा वंशज येथे श्राद्ध करील; आणि जितका काळ कल्प टिकेल, तितका काळ तो आमची प्रीती व तृप्ती वाढवील.’

Verse 13

एवं ज्ञात्वा नरस्तत्र स्नानं श्राद्धं च कारयेत् । सर्वपापविनाशार्थं पितॄणां प्रीतये तथा

हे जाणून मनुष्याने तेथे स्नान व श्राद्ध करावे—सर्व पापांचा नाश व्हावा म्हणून आणि पितरांच्या प्रीतीसाठीही.

Verse 14

इत्येतत्कथितं देवि यथा चित्रपथा नदी । प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी

हे देवी, असे सांगितले की चित्रपथा नदी प्रभासक्षेत्रास येऊन तेथे पापांचा नाश करणारी म्हणून स्थिर झाली।

Verse 140

इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रपथानदीमाहात्म्यवर्णनंनाम चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एकाशीति-साहस्री संहितेच्या सप्तम प्रभासखंडातील प्रथम प्रभासक्षेत्र-माहात्म्यात ‘चित्रपथा-नदी-माहात्म्य-वर्णन’ नामक १४०वा अध्याय समाप्त झाला।